Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào di truyền mà còn chịu ảnh hưởng từ lối sống và tình trạng sức khỏe. Một nghiên cứu theo dõi gần 2.700 người trong khoảng 40 năm cho thấy, việc kiểm soát tốt 5 yếu tố nguy cơ tim mạch từ tuổi trung niên có mối liên hệ với khả năng sống đến 90 tuổi.
- Tự nguyện ra đầu thú sau 12 năm trốn truy nã
- Học phí, học bổng và những khoảng lệch trong quản lý đại học
- Giặt xong không rút điện máy giặt: 4 điều gia đình cần kiểm tra ngay
Nghiên cứu được công bố vào tháng 8/2026 trên European Journal of Preventive Cardiology (Tạp chí Tim mạch Dự phòng châu Âu), thực hiện trên 2.690 nam giới khỏe mạnh, sinh trong giai đoạn 1919-1934.
Khi những người tham gia ở độ tuổi trung bình 42, các nhà khoa học đánh giá 5 yếu tố sức khỏe có thể thay đổi, gồm:
- Không hút thuốc lá.
- Chỉ số khối cơ thể (BMI) dưới 25 kg/m².
- Huyết áp tâm thu dưới 140 mmHg.
- Cholesterol toàn phần dưới 6,0 mmol/L.
- Đường huyết dưới 9,0 mmol/L, đo một giờ sau khi nạp glucose trong nghiệm pháp đánh giá đường huyết.
Nhóm nghiên cứu tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe của những người tham gia đến ngày 31/1/2025, với thời gian theo dõi trung bình khoảng 40 năm.
Kết quả cho thấy số lượng yếu tố sức khỏe được đáp ứng ở tuổi trung niên có liên quan đến khả năng sống đến 90 tuổi.
Cụ thể, trong nhóm không đáp ứng tiêu chí nào, tỷ lệ sống đến 90 tuổi chỉ đạt 6,8%, với tuổi thọ trung bình ước tính 73,8 tuổi.
Ở nhóm đáp ứng 1/5 tiêu chí, tỷ lệ này tăng lên 14,2%, tuổi thọ trung bình khoảng 76,6 tuổi. Với nhóm đạt 2/5 tiêu chí, tỷ lệ sống đến 90 tuổi là 18,3%, tuổi thọ trung bình 77,7 tuổi.
Đối với những người đáp ứng 3/5 tiêu chí, tỷ lệ sống đến 90 tuổi đạt 26,7%, tuổi thọ trung bình khoảng 80,5 tuổi. Con số này tăng lên 36,6% và 81,8 tuổi ở nhóm đạt 4/5 tiêu chí.
Đáng chú ý, nhóm đáp ứng cả 5 tiêu chí có tỷ lệ sống đến 90 tuổi cao nhất, đạt 41,9%. Tuổi thọ trung bình ước tính của nhóm này là 84,7 tuổi, cao hơn gần 11 năm so với nhóm không đáp ứng tiêu chí nào.
Ngoài khả năng sống lâu hơn, những người có sức khỏe tim mạch tốt từ tuổi trung niên còn ghi nhận tình trạng suy yếu thể chất ít hơn và mức độ hài lòng với cuộc sống cao hơn khi về già.
Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát được thực hiện trên nam giới. Kết quả phản ánh mối liên hệ giữa các yếu tố sức khỏe và tuổi thọ, không chứng minh rằng đáp ứng đủ 5 tiêu chí chắc chắn giúp mỗi người sống thêm 11 năm.
Duy trì 4 thói quen để bảo vệ sức khỏe từ tuổi trung niên
Để kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch và duy trì sức khỏe lâu dài, mỗi người có thể bắt đầu từ những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày.
Trước hết, cần xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Đồng thời, nên hạn chế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, thực phẩm nhiều đường và muối. Lượng muối tiêu thụ mỗi ngày được khuyến nghị dưới 5g.
Bên cạnh dinh dưỡng, vận động thường xuyên cũng đóng vai trò quan trọng. Người trưởng thành nên dành 150-300 phút mỗi tuần cho hoạt động thể chất cường độ vừa hoặc 75-150 phút vận động cường độ mạnh. Có thể kết hợp đi bộ, đạp xe với các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp.
Ngoài ra, cần loại bỏ những thói quen không có lợi như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và thường xuyên thức khuya. Người trưởng thành nên duy trì giấc ngủ khoảng 7-8 giờ mỗi đêm, đồng thời chú ý kiểm soát căng thẳng.
Một việc không nên bỏ qua là kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc theo dõi cân nặng, huyết áp, đường huyết và mỡ máu giúp phát hiện sớm những bất thường. Người mắc bệnh mạn tính cần tuân thủ hướng dẫn điều trị và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Nghiên cứu cho thấy tuổi trung niên là giai đoạn quan trọng để chủ động chăm sóc sức khỏe. Duy trì những thói quen lành mạnh từ sớm không chỉ có ý nghĩa đối với tuổi thọ mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống khi về già.
Vinh vũ (tổng hợp)
