Cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về tính độc lập của ngân hàng trung ương và vị thế đồng USD.
Cuộc điều tra Chủ tịch Fed và nguy cơ xói mòn niềm tin thị trường
Cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đang làm dấy lên những tranh luận gay gắt về ranh giới giữa pháp quyền và can thiệp chính trị. Trong tuyên bố ngày 11/1, ông Powell xác nhận các công tố viên liên bang đã mở điều tra liên quan đến dự án cải tạo một tòa nhà do Fed quản lý.
Dù nội dung vụ việc chưa được công bố chi tiết, phản ứng từ giới chuyên gia tài chính lại đặc biệt gay gắt. Karl Schamotta, chiến lược gia thị trường trưởng tại Corpay, cảnh báo chính quyền Mỹ đang “đổ xăng khắp nơi rồi chơi đùa với diêm”. Theo ông, việc gây áp lực pháp lý lên Fed có thể kéo theo những hệ quả ngoài ý muốn đối với toàn bộ hệ thống tài chính Mỹ.
Trong nhiều thập kỷ, niềm tin vào các thể chế độc lập như Fed đã tạo nên “đặc quyền quá mức” cho Mỹ – bao gồm vai trò phát hành đồng tiền dự trữ toàn cầu và khả năng thu hút dòng vốn khổng lồ. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Fed bị chính trị chi phối đều có nguy cơ làm lung lay nền tảng đó.
Cuộc điều tra Chủ tịch Fed đặt dấu hỏi về tính độc lập ngân hàng trung ương
Theo nhận định của nhiều nhà đầu tư, việc sử dụng công cụ pháp lý để gây sức ép với lãnh đạo Fed có thể làm suy yếu vai trò “trú ẩn an toàn” của đồng USD. Đồng thời, nó cũng đẩy kỳ vọng lạm phát tăng cao, kéo theo lợi suất trái phiếu dài hạn leo thang và làm chi phí vay mượn trong nền kinh tế Mỹ trở nên đắt đỏ hơn.
Bản thân ông Powell cho rằng cuộc điều tra chỉ là cái cớ nhằm ép Fed phải hạ lãi suất nhanh hơn. Trái với sự im lặng thường thấy trước đây, lần này Chủ tịch Fed đã chọn cách phản hồi trực diện. Theo Damien Boey, Quản lý đầu tư tại Wilson Asset Management, đây là dấu hiệu cho thấy ông Powell muốn bảo vệ công khai nguyên tắc cốt lõi: Fed không điều hành chính sách tiền tệ theo ý chí của Tổng thống.
Giới quan sát cho rằng chính phản ứng này đã làm leo thang cuộc khẩu chiến xung quanh tính độc lập của Fed – yếu tố được xem là trụ cột của kinh tế học hiện đại. Việc ngân hàng trung ương không chịu can thiệp chính trị, đặc biệt trong quyết định lãi suất, giúp đảm bảo các chính sách được xây dựng vì sự ổn định dài hạn, thay vì lợi ích ngắn hạn.
Tác động thị trường từ cuộc điều tra Chủ tịch Fed và kịch bản phía trước
Những lo ngại nói trên đã nhanh chóng phản ánh vào thị trường tài chính. Sáng 12/1 tại châu Á, đồng USD giảm nhẹ so với các đồng tiền chủ chốt, trong khi giá vàng tăng và hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đi xuống. Theo Damien Boey, các biến động này phù hợp với kịch bản Fed bị tấn công vào tính độc lập.
Dù mức độ dao động chưa lớn, một bộ phận nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu danh mục của họ có đang phụ thuộc quá nhiều vào tài sản Mỹ hay không, trong bối cảnh rủi ro chính sách gia tăng. Christopher Hodge, kinh tế trưởng Mỹ của Natixis, cảnh báo thị trường có thể tiếp tục bỏ qua những “nhiễu động” hiện tại, nhưng đến một thời điểm nào đó, hệ quả sẽ bộc lộ rõ ràng.
Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5, khiến nhiều ý kiến cho rằng phản ứng cứng rắn lần này giống như “phát súng chia tay”. Dù vậy, theo các chuyên gia, trước mắt Fed vẫn sẽ giữ lập trường riêng về lãi suất, phản ánh quan điểm của đa số Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Về dài hạn, Richard Yetsenga, Kinh tế trưởng ANZ, cho rằng cả ba trụ cột chính sách của Fed – lãi suất, bảng cân đối kế toán và quy định ngân hàng – đều có thể biến động mạnh. “Tính kỹ trị của Fed trong nhiều thập kỷ qua đang dần mờ nhạt”, ông nhận định, đồng thời nhấn mạnh đây mới là điều khiến thị trường lo ngại nhất.
Theo: VnExpress
