Jimmy Phạm – người sáng lập KOTO – suốt 25 năm qua đã giúp hơn 1.700 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đổi đời bằng giáo dục nghề và lòng nhân ái.
- Chiến thuật lội ngược dòng Olympia của nam sinh Ams
- Đâu là cách bảo vệ và phát triển dòng tiền của gia đình Việt trong thời điểm bất ổn
- Gia Lai: Thiếu nữ 15 tuổi đi học rồi “biến mất” bí ẩn khiến gia đình hoang mang
Khởi nguồn từ lòng trắc ẩn của chàng hướng dẫn viên trẻ
Tiếng cười rộn ràng vang khắp khuôn viên ngôi trường mới của KOTO ở Phật Tích (Bắc Ninh) trong sự kiện “Về nhà ăn cơm” đầu tháng 10. Giữa vòng tay hàng trăm cựu học viên, ký ức của Jimmy Phạm lại trở về 30 năm trước, khi anh lần đầu quay lại Việt Nam sau thời gian định cư cùng gia đình ở Australia.
Một buổi chiều bên sông Sài Gòn, chàng hướng dẫn viên 24 tuổi gặp nhóm trẻ đường phố bán bánh dừa. Anh trò chuyện, mua nhu yếu phẩm, rồi tối nào cũng đưa chúng đi ăn. Tình thương với những đứa trẻ mưu sinh trên hè phố khiến anh thay đổi kế hoạch cuộc đời. Trở lại Australia, anh tìm cách quay về Việt Nam để giúp chúng có tương lai tốt hơn.
Là con út trong gia đình nhập cư, từng trải qua tuổi thơ lênh đênh ở các trại tị nạn, Jimmy hiểu rằng học vấn là con đường duy nhất để thoát nghèo. “Việc trở lại Việt Nam giúp trẻ em khó khăn dường như là điều đã được định sẵn,” anh nói.
Từ tiệm bánh nhỏ đến mô hình doanh nghiệp xã hội đầu tiên
Tại Hà Nội, Jimmy chăm sóc, dạy chữ cho nhóm trẻ bán báo ở ga Trần Quý Cáp. Một ngày, chúng thú nhận từng “lừa” anh để ra đường đánh giày. Thay vì giận dữ, anh nhận ra cần “dạy câu, không chỉ cho cá”.
Tháng 6/1999, Jimmy Phạm dốc toàn bộ 10.000 USD tiết kiệm để mở tiệm bánh nhỏ trên phố Văn Miếu, vừa bán hàng vừa dạy nghề. Từ đó, KOTO – viết tắt của Know One, Teach One (Biết một, dạy một) – ra đời.
Khi ấy, khái niệm “doanh nghiệp xã hội” còn xa lạ. Không ít người nghi ngờ, song KOTO vẫn phát triển. Năm 2000, hình ảnh Jimmy và học trò xuất hiện trên báo Anh, rồi được Tổng thống Mỹ Bill Clinton ghé thăm. Năm 2014, Việt Nam chính thức đưa “doanh nghiệp xã hội” vào luật, và KOTO trở thành trường hợp đầu tiên.
Vượt bão Covid-19 nhờ sức mạnh cộng đồng
Từ tiệm bánh nhỏ, KOTO mở rộng ra TP HCM và cả Australia, đào tạo hàng nghìn học viên. Nhưng đại dịch Covid-19 khiến hệ thống lao đao: nhà hàng đóng cửa, nguồn thu cạn kiệt. “Tôi không nỡ bảo các em về nhà chờ hết dịch,” Jimmy kể.
Khi bị đuổi khỏi nơi thuê, anh gửi tin nhắn cầu cứu cựu học viên. Hàng trăm người đã đáp lại – người góp tiền, người cho mượn nhà, người mở cơ sở cho thực tập. Giai đoạn ấy, 1/3 kinh phí hoạt động đến từ chính những học trò từng được KOTO cưu mang.
“Chính lúc ấy tôi mới hiểu sức mạnh thật sự của KOTO nằm ở cộng đồng, chứ không phải một cá nhân,” Jimmy nói.
Triết lý “Biết một, dạy một” lan tỏa qua nhiều thế hệ
Tên gọi KOTO bắt nguồn từ lời dặn Jimmy dành cho học viên đầu tiên: “Anh giúp em không cần trả ơn, chỉ mong sau này hãy giúp người khác.” Triết lý đó trở thành kim chỉ nam cho mọi thế hệ học viên.
Nhiều người từng là trẻ đường phố nay đã thành công: người quản lý chuỗi cà phê, bếp trưởng khách sạn, chủ nhà hàng ở Việt Nam và Australia. Trong nhóm học viên đầu tiên, 8/9 người có cuộc sống ổn định, góp phần giúp đỡ thế hệ sau.
Hiện KOTO đã đào tạo hơn 1.700 học viên. Mỗi khóa kéo dài 24 tháng, hoàn toàn miễn phí, gồm 400 giờ lý thuyết, 400 giờ thực hành, thêm tiếng Anh giao tiếp. Sau khi tốt nghiệp, học viên có chứng chỉ nghề quốc tế, đủ khả năng làm việc tại khách sạn 5 sao hoặc ra nước ngoài.
Giữ vững sứ mệnh dù không còn gì trong tay
Sau gần ba thập niên, Jimmy Phạm – người sáng lập KOTO – vẫn sống giản dị, không vợ con, dành toàn bộ tiền thưởng và tài trợ cho học viên. Hiện Quỹ Thiện Tâm đang xây dựng ngôi trường mới cho KOTO tại Bắc Ninh, dự kiến mở rộng quy mô lên 300 học viên mỗi khóa.
“Có lúc tôi kiệt sức, nhưng chỉ cho phép mình yếu lòng trong 5 phút,” anh nói. “Bởi chỉ cần cố thêm một chút, các em sẽ có tương lai.”
Theo: VnExpress
