Hé lộ từ người đứng sau những phiên livestream ‘đi chùa online’

Chị N.T.K.K., người tổ chức các buổi livestream mô phỏng không gian chùa, cho biết có ngày nhận được tới 1 triệu đồng từ quà tặng của người xem, dù bộ công cụ vận hành chỉ có giá khoảng 200.000–300.000 đồng.

Các buổi phát xuất hiện trên mạng xã hội, tái hiện cảnh chùa bằng hình ảnh tượng Phật, nhang đèn và tiếng tụng kinh, đồng thời mở chức năng bình luận, gửi quà. Thông tin về hình thức này được đăng tải ngày 7/11/2026; người xem có thể ghé nghe, tương tác bằng những món quà chỉ vài xu.

Với Ánh Tuyết, tiếng tụng kinh là lý do khiến cô dừng lại giữa lúc lướt mạng. Sau ngày làm việc, cô thường mở livestream để nghe, thay vì theo dõi những cuộc tranh cãi trên mạng.

“Chủ yếu mình nghe thôi, lâu lâu thích thì tặng một cái bông có 1 vài xu à, tính ra có mấy ngàn tiền thiệt à”, Tuyết kể. Cô cho biết việc tặng quà chỉ diễn ra khi bản thân muốn tương tác; phần lớn thời gian, cô nghe rồi rời khỏi buổi phát.

Chị N.T.K.K. theo dõi và điều khiển hoạt động livestream “đi chùa online” trên máy tính (Ảnh minh họa: HPM)

N.T.K.K. từng thực hiện các nội dung tương tác về đua xe, câu cá và nhảy trong quán bar trước khi chuyển sang hình thức mô phỏng cảnh chùa. Cách vận hành không thay đổi nhiều: người xem gửi quà, phần mềm tự động hiển thị hiệu ứng hoặc phát đi câu chúc đã được thiết lập.

Theo chị, khoản đầu tư ban đầu khoảng 200.000–300.000 đồng đủ để mua bộ công cụ gồm các cảnh, lời chúc và hiệu ứng. Sau khi cài đặt, chị sử dụng laptop để duy trì phiên livestream. Vào ngày rằm hoặc dịp lễ Phật đản, lượng quà tặng đôi khi tăng gấp 3–4 lần so với ngày thường.

Thu nhập không cố định. Có ngày chị chỉ nhận vài chục nghìn đồng, ngày khác đạt 200.000–300.000 đồng; mức 1 triệu đồng là khoản chị từng thu được khi có nhiều người gửi quà. Chị coi đây là công việc giúp tăng thêm thu nhập.

“Bạn ngồi thiền, người ta đếm tiền” là câu nói vui được nhắc đến khi hai mục đích cùng xuất hiện trong một phiên phát: người xem tìm sự thư thái, còn người vận hành có thêm nguồn thu. Tuy nhiên, việc đưa hình ảnh và biểu tượng tâm linh vào hoạt động nhận quà trực tuyến cũng đặt ra câu hỏi về giới hạn giữa giải trí với thương mại hóa tín ngưỡng.

Một bộ phận khán giả xem đây là cách thư giãn, tương tác trên mạng. Ở chiều ngược lại, có ý kiến lo ngại việc tái hiện không gian thờ tự rồi gắn quà ảo với lời cầu may, chúc phúc có thể làm sai lệch ý nghĩa của những giá trị thiêng liêng, biến chúng thành phương tiện thu hút người xem và kiếm tiền.

Người vận hành nhận quà tặng ảo từ người xem trong các phiên livestream “đi chùa online” (Ảnh minh họa: HPM)

Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã lên tiếng về hiện tượng này, lưu ý rằng “lạy Phật online” hay “chùa online” không thể thay thế hoàn toàn việc đến chùa và trải nghiệm đời sống tâm linh truyền thống. Người tham gia cần phân biệt hoạt động giải trí trên mạng với sinh hoạt tín ngưỡng, đồng thời nhận biết những lời chúc và hiệu ứng được phần mềm cài đặt sẵn.

Một món quà trực tuyến có thể làm hiện lên tiếng chuông hay lời chúc, nhưng không thể thay thế lòng thành kính và sự tử tế trong đời sống. Giá trị của tín ngưỡng cũng không thể được xác định bằng số xu hoặc lượng quà tặng xuất hiện trên màn hình.

Đức Vinh (tổng hợp)