Khói bếp – mối nguy âm thầm trong nhiều gia đình

Khói bếp không chỉ gây khó chịu mà còn là yếu tố nguy cơ nghiêm trọng với hô hấp, làm tăng tỷ lệ ung thư phổi ở người không hút thuốc.

Khói bếp và nguy cơ ung thư phổi

Trong suy nghĩ của nhiều người, ung thư phổi thường gắn liền với thuốc lá. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cho thấy một mối nguy khác âm thầm hơn đang tồn tại ngay trong căn bếp gia đình – đó là khói bếp sinh ra trong quá trình nấu nướng hằng ngày.

Theo Hiệp hội Y học dự phòng Trung Quốc, hơn 60% bệnh nhân nữ mắc ung thư phổi không có tiền sử hút thuốc nhưng từng tiếp xúc lâu dài với khói bếp trong không gian kín. Con số này đặt ra cảnh báo nghiêm túc về thói quen nấu ăn tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp khí thải phát sinh từ việc chiên xào ở nhiệt độ cao vào nhóm 2A – nhóm các tác nhân “có khả năng gây ung thư cho người”.

Khi dầu ăn bị đun quá nóng, đặc biệt đến mức bốc khói, nhiều hợp chất độc hại như acrolein và benzo[a]pyrene sẽ được giải phóng. Đây là những chất có khả năng xâm nhập sâu vào phổi, gây tổn thương tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư nếu tiếp xúc kéo dài trong nhiều năm.

Khói bếp ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp

Một khảo sát trên hơn 8.000 hộ gia đình do Bệnh viện Hiệp Hòa Bắc Kinh thực hiện cho thấy, các gia đình có nồng độ khói bếp cao thường xuyên ghi nhận tỷ lệ viêm đường hô hấp, ho mạn tính và đau họng cao hơn rõ rệt so với nhóm còn lại.

Khói bếp không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây kích ứng mắt, mũi, họng, làm suy giảm chất lượng không khí trong nhà. Phụ nữ và trẻ em là nhóm chịu tác động nặng nề nhất do thường xuyên có mặt trong bếp và hệ hô hấp nhạy cảm hơn.

Khói bếp và giải pháp giảm thiểu rủi ro

Các chuyên gia khuyến cáo, nguy cơ từ khói bếp hoàn toàn có thể giảm đáng kể nếu thay đổi thói quen nấu nướng và cải thiện thông gió. Trước hết, cần kiểm soát nhiệt độ dầu ăn, không để dầu bốc khói mới cho thực phẩm vào. Khi dầu đạt độ nóng khoảng 60–70%, dùng đũa thử thấy sủi tăm nhẹ là phù hợp để nấu.

Bên cạnh đó, máy hút mùi cần được bật trước khi nấu và duy trì thêm 5–10 phút sau khi nấu xong để hút sạch khí độc còn tồn dư. Nếu có thể, nên mở cửa sổ bếp để tạo sự đối lưu không khí, hạn chế khí độc tích tụ trong không gian kín.

Khói bếp là mối nguy âm thầm nhưng không thể xem nhẹ. Nhận thức đúng và thay đổi thói quen nấu ăn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn là cách chủ động phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm cho cả gia đình.

Theo: VnExpress