Hà Nội đối mặt áp lực lớn về quỹ đất giao thông tĩnh khi chuẩn bị hạn chế xe máy xăng vào vành đai 1 từ năm 2026, đặt ra bài toán cấp bách về bãi đỗ và trạm sạc.
Thiếu đất cản trở lộ trình chuyển đổi
Hà Nội đang nỗ lực chuẩn bị cho lộ trình hạn chế xe máy chạy xăng vào khu vực vành đai 1 từ tháng 7/2026. Phạm vi bao gồm các quận trung tâm như Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa và Hai Bà Trưng. Để thực hiện, Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất bổ sung bãi đỗ, ưu đãi giá trông xe xanh và miễn phí sử dụng lòng đường, vỉa hè tối đa 5 năm cho doanh nghiệp vận hành xe máy điện và xe đạp điện công cộng.
Thành phố cũng dự kiến yêu cầu tối thiểu 15% chỗ đỗ tại các bãi xe khu vực vành đai 3 phải có trạm sạc vào năm 2030. Với công trình xây mới, ít nhất 30% vị trí đỗ cần tích hợp trạm sạc, coi đây là hạ tầng dùng chung, không độc quyền. Hiện có 110 vị trí tiềm năng được khảo sát để thí điểm trạm sạc tập trung từ vành đai 3 trở vào, đồng thời nghiên cứu mô hình trạm đổi pin cho xe hai bánh.
Quỹ đất giao thông tĩnh quá thấp
Theo các chuyên gia, điểm nghẽn lớn nhất trong lộ trình chuyển đổi là quỹ đất giao thông tĩnh hiện chỉ đạt 0,3-0,4% diện tích đất đô thị, thấp hơn rất nhiều so với tiêu chuẩn 3-4%. Khi cấm xe xăng, hàng trăm nghìn người từ ngoại thành và các tỉnh chưa thể đổi ngay sang xe điện, kéo theo nhu cầu gửi xe máy tại vành đai 1 và sử dụng phương tiện trung chuyển.
PGS.TS Vũ Hoài Nam cho rằng nếu không có bãi đỗ lớn ở vành đai 1 và 2, tình trạng xe tràn xuống lòng đường và vỉa hè sẽ diễn ra phổ biến. Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam Nguyễn Văn Quyền nhấn mạnh bãi gửi xe nên kết hợp trạm sạc hoặc đổi pin, hoạt động 24/7, kết nối phương tiện công cộng để giảm áp lực trong trung tâm.
Ông đề xuất thành phố hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách giảm tiền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng, thu hồi đất chậm triển khai, đồng thời tận dụng nhà văn hóa, trụ sở công và các dự án công viên chưa triển khai làm điểm trông giữ xe.
Thiếu đất xây bãi đỗ xe xăng và trạm sạc xe điện tại chung cư và yêu cầu hạ tầng an toàn
Bên cạnh quỹ đất, điểm sạc tại chung cư cũ cũng là bài toán khó. Theo ông Nguyễn Mạnh Cường (EverEV), nhiều chung cư cũ không đáp ứng tiêu chuẩn PCCC, thiếu nguồn điện dự phòng nên chỉ phù hợp lắp trụ sạc công suất nhỏ trên mặt đất. Tại các khu dân cư, người dân lo ngại rủi ro cháy nổ pin, trong khi nâng cấp đồng bộ hệ thống điện rất tốn kém.
Giải pháp được nhiều chuyên gia ủng hộ là phát triển trạm đổi pin tại cửa hàng tiện lợi, bãi xe, trạm xăng và trạm sạc. Mô hình này giúp giảm thời gian chờ, không chiếm diện tích sạc và an toàn hơn do pin được sạc trong môi trường kiểm soát. Tuy nhiên, để triển khai, cần có chuẩn hóa loại pin nhằm đảm bảo đa phương tiện có thể sử dụng chung.
PGS.TS Vũ Hoài Nam cho biết Hà Nội hiện có khoảng 8 triệu xe máy xăng, nên khi chuyển đổi, nhu cầu điện sẽ tăng đột biến. Thành phố cần khảo sát kỹ nhu cầu sử dụng điện và chuẩn bị nguồn cung trong tương lai.
Cùng với đó, rác thải pin và tiêu chuẩn chất lượng xe điện cũng cần được siết chặt. Người dân hiện vẫn bỏ pin cũ vào thùng rác, gây hại môi trường. Các chuyên gia đề xuất kiểm định nghiêm ngặt và cấm xe điện không rõ nguồn gốc.
Theo: VnExpress
