Mỡ máu cao – ‘sát thủ thầm lặng’ tấn công người trẻ

Mỡ máu cao đang âm thầm tấn công người trẻ, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm dù hầu hết không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện thường rất muộn.

Mỡ máu cao và những trường hợp báo động ở người trẻ

Ở tuổi 24, Hân – nhân viên văn phòng tại TP HCM – bất ngờ nhận kết quả rối loạn chuyển hóa lipid sau thời gian tăng cân nhanh. Thói quen ăn nhiều đồ chế biến sẵn, trà sữa và lối sống ít vận động khiến cô tăng 6 kg chỉ trong vài tháng, cơ thể mệt mỏi, nặng nề. Khi kiểm tra sức khỏe định kỳ, chỉ số mỡ máu tăng đột biến khiến cô phải đi xét nghiệm lại ở bệnh viện khác và nhận kết quả tương tự.

Trước đó không lâu, Bệnh viện Đa khoa Medlatec tiếp nhận chàng trai 22 tuổi đau sưng khớp cổ chân. Dù tập gym đều đặn và hầu như không ăn tinh bột, anh lại tiêu thụ nhiều thịt đỏ, nội tạng và rượu bia. Kết quả cho thấy anh mắc béo phì, gout, gan nhiễm mỡ độ 2 và rối loạn mỡ máu. Bác sĩ nhận định chính thói quen ăn uống đậm đạm và lạm dụng rượu bia đã khiến chỉ số mỡ máu tăng cao.

Mỡ máu cao và xu hướng gia tăng đáng lo ở người trưởng thành

Cholesterol vốn cần thiết cho cơ thể, nhưng khi LDL hoặc triglycerides tăng cao sẽ dẫn đến rối loạn chuyển hóa lipid. Tỷ lệ người trưởng thành Việt Nam mắc mỡ máu cao đã tăng từ 30,2% lên 44,1%. Tại các đô thị, gần 50% người trưởng thành gặp tình trạng này, chủ yếu bắt nguồn từ dinh dưỡng mất cân đối và thiếu vận động.

Dù chưa có thống kê riêng cho nhóm tuổi 18-30, nhưng bệnh viện ghi nhận số trường hợp tăng nhanh hằng năm. Trên thế giới, xu hướng này tương tự. Nghiên cứu của Đại học Tim mạch Mỹ năm 2021 cho thấy 27% thanh niên nước này có cholesterol xấu tăng cao.

Biến chứng âm thầm và nguy cơ tim mạch từ mỡ máu cao

Điều nguy hiểm là mỡ máu cao thường không có triệu chứng. Nhiều người chỉ biết mình mắc bệnh khi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc khi biến chứng xuất hiện. Nếu không kiểm soát, mỡ máu cao gây gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch và tăng mạnh nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.

Chỉ cần cholesterol toàn phần tăng 1 mmol/L, nguy cơ đột quỵ thiếu máu não tăng thêm 25%. WHO cũng cho biết mỡ máu cao liên quan đến gần một nửa số ca tai biến mạch máu não và hơn một nửa ca thiếu máu cơ tim toàn cầu.

Khi đi kèm tăng huyết áp hoặc tiểu đường, nguy cơ tim mạch tăng gấp 3 đến 6 lần. Vì vậy, người trẻ cần phòng ngừa bằng cách ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động và khám sức khỏe định kỳ mỗi năm một lần để phát hiện sớm “sát thủ thầm lặng” này.