Ông Trump nói xung đột Iran sắp kết thúc, nhưng Tehran bác bỏ đàm phán và khẳng định kiểm soát Hormuz, trong khi kho tên lửa Mỹ cạn dần.
- Động đất rung chuyển xã Bảo Lạc sau một tiếng nổ lớn
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
- Trung tâm khí tượng cảnh báo mưa lớn dồn dập đe dọa miền Bắc
Ông Trump và cuộc khẩu chiến với Iran
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 06/8, ông Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran diễn ra “rất tốt” sau cuộc làm việc hôm 04/8, theo Reuters. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, nhà đàm phán chính của Tehran, lập tức bác bỏ thông tin này.
Ông Ghalibaf cáo buộc Tổng thống Mỹ theo đuổi “ngoại giao kịch nghệ lặp đi lặp lại”, khi liên tục chuyển từ đe dọa sang đề nghị đàm phán. Ông cho rằng chiến thuật gây sức ép của Washington đã thất bại, đồng thời khẳng định Iran sẽ không để eo biển Hormuz trở lại trạng thái trước chiến tranh.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lệnh phong tỏa quân sự được tái áp đặt tại Hormuz từ giữa tháng 7 đã buộc 49 tàu phải đổi hướng, khiến lưu lượng hàng hải qua tuyến đường chiến lược này giảm mạnh.
Căng thẳng hiện nay bắt nguồn từ cuối tháng 6, khi Mỹ và Iran từng đạt bản ghi nhớ tạm ngừng giao tranh để tiến tới đàm phán chấm dứt xung đột. Thỏa thuận đổ vỡ giữa tháng 7 sau các vụ đụng độ quanh Hormuz. IRGC sau đó tuyên bố đóng cửa tuyến hàng hải, còn quân đội Mỹ tái lập phong tỏa và tăng cường không kích.
Kể từ đó, ông Trump nhiều lần thay đổi lập trường. Tổng thống Mỹ vừa đe dọa một “cuộc tấn công lớn nhất kể từ Thế chiến II”, vừa hủy kế hoạch không kích cuối tuần trước theo đề nghị của Arab Saudi, UAE và Qatar. Iran trong khi đó vẫn duy trì khả năng sử dụng tên lửa và drone nhằm vào tàu thuyền qua Hormuz, dù đã hứng chịu hàng nghìn đợt không kích.
Diễn biến mới nhất là cuộc tranh cãi công khai về việc đàm phán có thực sự diễn ra hay không. Iran đồng thời chuyển hướng sang thỏa thuận với Oman về một tuyến hàng hải tạm thời qua Hormuz, nơi Tehran vẫn kiểm soát phần lớn hoạt động vận hành.
Hormuz đẩy Washington vào thế khó
Nghịch lý là ông Trump vẫn công khai thể hiện thế thượng phong, trong khi Reuters, CNN và Al Jazeera dẫn các nguồn tin cho biết quân đội Mỹ đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng vũ khí phòng không sau hơn 5 tháng giao tranh.
Các nguồn tin ước tính lượng tên lửa đánh chặn Patriot của Mỹ đã giảm khoảng 2/3, trong khi tên lửa THAAD giảm từ một nửa đến gần 4/5, tùy nguồn. Nhà Trắng bác bỏ đánh giá cho rằng tình trạng này nghiêm trọng.
Chuyên gia Alex Plitsas thuộc Hội đồng Đại Tây Dương nhận định Iran có thể tự tin hơn khi biết kho vũ khí phòng không của Mỹ đang ở mức thấp. Arab Saudi cũng lo ngại nguy cơ bị các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn tấn công.
David Schenker, cựu quan chức ngoại giao Mỹ dưới thời Trump và hiện thuộc Viện Chính sách Cận Đông Washington, cho rằng áp lực kinh tế ngày càng lớn có thể buộc ông Trump nhượng bộ về Hormuz, dù điều này tác động đến thương mại toàn cầu.
Giáo sư Robert Pape của Đại học Chicago nhận định trên Al Jazeera rằng Mỹ đang mắc “bẫy leo thang”: hoặc chấp nhận ảnh hưởng của Iran tại Hormuz, hoặc phát động chiến dịch trên bộ để tìm kiếm một chiến thắng mang tính biểu tượng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Giữa những tuyên bố cứng rắn và nguồn vũ khí phòng không ngày càng hạn chế, ông Trump đang đứng trước lựa chọn khó: tiếp tục gây sức ép với Iran hay tìm một giải pháp thực tế cho bế tắc tại Hormuz.
Ninh Lý (tổng hợp)
