Ông Trump nói về triển vọng đối thoại Nga – Ukraine

Tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin thể hiện mong muốn tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột Ukraine, đồng thời nhận định cơ hội đạt được thỏa thuận đang hiện hữu.

Ngày 20/11, phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng sau chuyến công du châu Á, ông Trump tiết lộ hai nhà lãnh đạo đã có những trao đổi tích cực về vấn đề Ukraine bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Trung Quốc. Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà Trắng cũng thừa nhận việc giải quyết cuộc chiến vẫn là nhiệm vụ khó khăn, trong khi những vấn đề liên quan đến bảo đảm an ninh cho Kiev chưa được đặt lên bàn đàm phán.

Ông Trump đánh giá các cuộc trao đổi với người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã diễn ra theo chiều hướng tích cực. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington đang có cơ hội đáng kể để thúc đẩy tiến trình này, dù kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhiều vấn đề cần tháo gỡ.

“Chúng tôi đang có những cuộc trao đổi rất tốt đẹp. Tôi nghĩ có cơ hội rất lớn để chúng tôi hoàn tất việc này”, ông Trump phát biểu.

Ông Trump nhấn mạnh Tổng thống Putin đã thể hiện mong muốn kết thúc cuộc chiến thông qua con đường ngoại giao. Các đại diện của Mỹ cũng đang tham gia công việc này, song theo ông, đây không phải nhiệm vụ có thể giải quyết dễ dàng.

“Ông ấy đã bày tỏ rõ ràng mong muốn chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine bằng biện pháp ngoại giao. Tôi cũng đã nói chuyện với các đại diện của chúng tôi, họ đang làm rất tốt. Tuy nhiên, đây là một công việc khó khăn, thực sự là một nhiệm vụ đầy thách thức”.

Đề cập đến những trở ngại trong tiến trình hòa bình, Tổng thống Mỹ tiếp tục nhắc đến quan hệ căng thẳng giữa lãnh đạo Nga và Ukraine. Theo ông, đây là một trong những yếu tố khiến việc tìm kiếm tiếng nói chung giữa hai bên trở nên phức tạp.

Vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine cũng chưa có câu trả lời cụ thể từ Washington. Ông Trump cho biết chưa muốn đưa ra thảo luận về nội dung này khi các bên chưa đạt được thỏa thuận, đồng thời thừa nhận bản thân chưa xác định rõ Mỹ có thể cung cấp những hình thức bảo đảm an ninh nào cho Kiev.

“Hiện tại, tôi không muốn bàn về các bảo đảm an ninh, bởi vì trước tiên chúng ta phải đạt được một thỏa thuận đã”, ông Trump nói khi được hỏi liệu Washington có cân nhắc dành cho Ukraine cơ chế bảo vệ tương tự Điều 5 của Hiến chương NATO hay không.

Những phát biểu trên diễn ra sau loạt cuộc tiếp xúc ngoại giao hôm 19/11 bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Ông Trump đã có cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Putin, sau đó tham gia cuộc họp ba bên với lãnh đạo Trung Quốc và Nga, trong đó xung đột Ukraine là một nội dung trọng tâm.

Cùng thời điểm, hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner tiến hành trao đổi với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng các lãnh đạo châu Âu tại Berlin, Đức. Tại đây, họ thông tin rằng ông Trump đã thúc giục nhà lãnh đạo Nga đẩy nhanh đàm phán, coi thời điểm hiện tại là cơ hội để các bên tiến tới thỏa thuận.

Ông Kushner cho biết: “Ông ấy đã gửi đi một thông điệp rất mạnh mẽ tới cả ông Putin và ông Tập về khát vọng hòa bình, và mong muốn thúc đẩy sự tham gia quyết liệt của cả hai nhà lãnh đạo nhằm đạt được mục tiêu đó”.

Trong khi các cuộc tiếp xúc ngoại giao đang được thúc đẩy, thời hạn đạt thỏa thuận cũng trở thành vấn đề được quan tâm. Financial Times dẫn nguồn tin ngoại giao cho biết chính quyền Tổng thống Trump đang hướng tới mục tiêu hoàn tất một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine trước đầu tháng 1.

Tuy nhiên, Ukraine cùng các đối tác châu Âu bày tỏ lo ngại rằng khoảng thời gian gấp gáp có thể tạo sức ép buộc Kiev phải chấp nhận những nhượng bộ không có lợi. Theo nguồn tin được dẫn lại, Nga có thể đạt được những điều khoản thuận lợi hơn nếu thỏa thuận được hoàn tất trước thời điểm tháng 1 năm sau, trong bối cảnh đảng Dân chủ Mỹ có khả năng giành quyền kiểm soát Quốc hội.

Giới quan sát nhận định, nếu kịch bản này xảy ra, đảng Dân chủ có thể tìm cách tăng cường hỗ trợ dành cho Ukraine và thúc đẩy các biện pháp trừng phạt Moscow. Những yếu tố đó khiến tiến trình thương lượng không chỉ phụ thuộc vào thiện chí của các bên tham chiến mà còn chịu tác động từ những tính toán chính trị tại Mỹ và quan điểm của các đối tác châu Âu.

Triển vọng ngoại giao vì thế vẫn đi cùng nhiều điều kiện chưa được giải quyết. Mong muốn đạt thỏa thuận đã được các bên đề cập, nhưng những vấn đề về an ninh, nhượng bộ lãnh thổ và thời điểm kết thúc đàm phán vẫn là những thách thức lớn đối với nỗ lực tìm kiếm hòa bình cho Ukraine.

Nguyễn Chiu (tổng hợp)