Hà Nội – Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng các đơn vị cung cấp suất ăn bán trú trong trường học phải chứng minh được năng lực tổ chức, điều hành và thực hiện đúng cam kết đã ký.
- Chủ tài khoản Bố Đời U80 đối mặt với cuộc điều tra
- Con trai chém chết cha ruột, lãnh án 18 năm tù
- Đạt thỏa thuận với Oman, Iran vẫn giữ Hormuz đóng cửa
Ý kiến này được đưa ra sau khi một số trường tiểu học tại Hà Nội bị phụ huynh phản ánh giao suất ăn chậm muộn, chất lượng và số lượng thức ăn không đúng thực đơn đã cam kết. Vấn đề đặt ra là trách nhiệm của nhà cung cấp và các bên liên quan trong việc bảo đảm quyền lợi cho học sinh
Theo bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, việc giao suất ăn muộn và bị phản ánh thiếu định lượng là những dấu hiệu cần kiểm tra ngay năng lực thực tế của nhà cung cấp. Bữa ăn học đường có tính đặc thù khi hàng trăm, thậm chí hàng nghìn học sinh cần được phục vụ trong khoảng thời gian ngắn, theo thời khóa biểu gần như cố định.
Bà phân tích, một đơn vị có thể nấu được nhiều suất ăn trong ngày chưa chắc đã đủ khả năng giao đúng giờ, đúng chất lượng đến nhiều điểm trường cùng lúc. Tình trạng giao chậm có thể liên quan đến quá tải hoặc bố trí vận chuyển chưa hợp lý; còn khẩu phần thiếu có thể phát sinh ở khâu chế biến, chia suất hay xác định định lượng. Bà cho rằng cần đối chiếu thời gian cam kết, nhật ký sản xuất, số suất thực tế và biên bản giao nhận để có kết luận rõ ràng, đồng thời nhấn mạnh sự cố khách quan không loại bỏ yêu cầu phải có phương án dự phòng.
Về mặt lựa chọn nhà cung cấp, đại biểu cho rằng cần đặt trọng tâm vào năng lực có thể kiểm chứng được. Cần xem trực tiếp bếp đang hoạt động, số dây chuyền chế biến, khu bảo quản, nhân sự trong từng ca và phương tiện thực sự được huy động, đặc biệt phải đánh giá tổng số suất doanh nghiệp đang nhận cho tất cả khách hàng trong cùng khung giờ để tránh tình trạng một năng lực bếp được kê khai lặp lại cho nhiều hợp đồng vượt quá khả năng phục vụ.
Theo bà, hợp đồng nên quy định rõ thời điểm hoàn thành chế biến, khung giờ giao nhận, yêu cầu bảo quản, định lượng và cách kiểm tra khi bàn giao. Nhà cung cấp cần có phương án dự phòng khi thiếu nguyên liệu, hỏng xe hay nhân sự nghỉ đột xuất, thậm chí có thể yêu cầu vận hành thử theo quy mô dự kiến trước khi phục vụ chính thức, thay vì đợi đến ngày học đầu tiên mới phát hiện bất cập.
“Tiêu chí phải tương xứng với quy mô dịch vụ, công khai và áp dụng bình đẳng. Tôi không đồng tình với cách đặt điều kiện thiên về quy mô doanh nghiệp hoặc số năm kinh nghiệm nhưng bỏ qua khả năng phục vụ thực tế; cũng không nên để giá thấp lấn át yêu cầu dinh dưỡng và an toàn. Điều cần lựa chọn là một đơn vị có thể duy trì bữa ăn đạt yêu cầu mỗi ngày, kể cả khi có tình huống phát sinh”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nói.
Từ góc độ quản lý nhà trường, bà Nguyễn Thị Hòa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Thượng Hiền tại xã Vân Đình, Hà Nội, cho biết việc hoàn thiện và chuẩn hóa quy trình quản lý nguồn gốc thực phẩm là yếu tố then chốt để kiểm soát chất lượng bữa ăn học đường hiện nay. Các trường và cơ sở cung cấp suất ăn phải tuân thủ nghiêm ngặt chuỗi cung ứng từ nông trại đến bàn ăn, nguyên liệu đầu vào cần có xuất xứ rõ ràng, và việc lưu mẫu thức ăn đúng quy định chính là hàng rào quan trọng giúp phát hiện, ngăn chặn rủi ro kịp thời.
Bà Hòa cho biết thêm, phần lớn các vụ ngộ độc thực phẩm tại trường học bắt nguồn từ khâu bảo quản và chế biến. Vì vậy các trường cần kiên quyết áp dụng mô hình “bếp ăn một chiều”, tách biệt hoàn toàn giữa khu tiếp nhận nguyên liệu sống, khu chế biến, khu phân chia thức ăn chín và khu vệ sinh dụng cụ, đồng thời nhân sự bếp ăn phải được khám sức khỏe định kỳ và tập huấn thường xuyên về an toàn thực phẩm.
“Nhà trường lập ban giám sát bữa ăn học đường với sự tham gia trực tiếp của đại diện phụ huynh, Ban giám hiệu và Y tế của trường. Ban phụ huynh có thể luân phiên kiểm tra khâu tiếp nhận nguyên liệu vào đầu giờ sáng hoặc chất lượng suất ăn thực tế vào giờ trưa. Nhà trường công khai hình ảnh suất ăn, thực đơn hằng ngày lên các kênh liên lạc để phụ huynh theo dõi nên rất yên tâm”, bà Nguyễn Thị Hòa trao đổi thêm.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh thêm, cần kiểm soát chặt về định lượng, làm rõ khối lượng nguyên liệu đầu vào, phần ăn được sau sơ chế và định lượng thành phẩm chia cho học sinh, thay vì lấy trọng lượng cả xương, vỏ hay phần bỏ đi để chứng minh lượng thực phẩm trẻ thực sự được ăn. Về chất lượng, giấy tờ nguồn gốc phải khớp với thực phẩm giao trong ngày, cần kiểm tra cả điều kiện tiếp nhận, bảo quản, chế biến, vận chuyển và kết hợp kiểm nghiệm khi có căn cứ hoặc theo kế hoạch chuyên môn.
Bà cho rằng món ăn nhìn đầy đặn chưa đủ chứng minh dinh dưỡng hợp lý, và bữa ăn chưa gây ngộ độc cũng chưa đủ chứng minh mọi khâu đều bảo đảm an toàn. Về thời gian, cần ghi nhận cụ thể các mốc hoàn thành chế biến, xuất bếp, đến trường và bắt đầu phục vụ. Nếu giao chậm, biên bản phải thể hiện rõ mức độ chậm và biện pháp xử lý, không ký xác nhận đúng cam kết chỉ để thuận tiện thanh toán; việc quyết định sử dụng hay thay thế bữa ăn cần dựa trên đánh giá an toàn và chất lượng thực tế, không chỉ căn cứ vào đồng hồ.
Đức Vinh (tổng hợp)
