Sụt lún TPHCM diễn biến nhanh tại phường An Lạc, gây nứt vỡ nhà cửa, công trình và làm dấy lên lo ngại thành phố đối mặt nguy cơ chìm dần trong tương lai.
TPHCM ghi nhận mức lún gần 1m, nhiều công trình hư hại nặng
Phường An Lạc (quận Bình Tân) được xác định là điểm lún nhanh nhất TPHCM, nơi hàng loạt nhà dân, trường học và trung tâm văn hóa xuất hiện tình trạng nứt tường, vỡ nền, gây bất an cho người dân. Theo Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra Tài nguyên nước miền Nam, từ năm 2005–2017, TPHCM lún trung bình gần 2cm mỗi năm, tổng mức lún hơn 23cm.
Khảo sát của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cho thấy tình trạng này đã kéo dài liên tục từ năm 1990 đến nay, với độ lún tích lũy lên đến gần 1m. Hiện tốc độ lún trung bình dao động 2–5cm/năm, riêng khu vực tập trung công trình thương mại lên đến 7–8cm/năm — mức đáng báo động khi gấp đôi tốc độ nước biển dâng.
Nhiều tuyến đường như 2D, 2E, Lê Cơ ghi nhận nền nhà lún sâu 30cm, mặt sàn nứt vỡ thành từng mảng. Người dân phải liên tục nâng nền và gia cố tường, nhưng tình trạng xuống cấp vẫn tiếp diễn. Mỗi đợt triều cường hay mưa lớn lại khiến khu vực ngập nặng, gây đảo lộn sinh hoạt.
Không chỉ nhà dân, các công trình công cộng cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trung tâm Văn hóa – Thể thao phường An Lạc đang xuống cấp với cột bê tông đứt gãy, khe nứt rộng 20cm. Sân Trường Tiểu học An Lạc 1 và một số chung cư lân cận cũng xuất hiện tình trạng tương tự.
Sụt lún TPHCM đẩy thành phố vào nhóm “chìm nhanh nhất thế giới”
Theo Sở NN&MT TPHCM, đến cuối năm 2019, khu vực có mức lún lớn nhất đạt 31mm, diện tích vùng lún nhanh hơn 15mm/năm lên tới 14.775ha. Các vùng lún 10–15mm/năm và 5–10mm/năm chiếm hàng chục nghìn hecta.
Bốn nguyên nhân chính được chỉ ra gồm: nền địa chất yếu, khai thác nước ngầm quá mức, tải trọng từ giao thông – xây dựng và tốc độ đô thị hóa tăng nhanh. Sụt lún diễn ra chậm nhưng hậu quả cộng hưởng với biến đổi khí hậu, triều cường và mưa cực đoan có thể gây ngập lụt diện rộng.
Phòng Đo đạc, Bản đồ và Viễn thám cho biết TPHCM đang đứng trước nguy cơ trở thành thành phố có nguy cơ thứ hai trong danh sách 10 đô thị “đang chìm nhanh nhất” trên thế giới.
Giải pháp ứng phó sụt lún TPHCM: Quan trắc, hạn chế khai thác nước ngầm
Để giảm thiểu thiệt hại, thành phố đã triển khai hệ thống quan trắc công nghệ cao tại Khu công nghiệp Tân Tạo và xã Bình Hưng, kết hợp kỹ thuật INSAR vi phân để phân tích biến dạng mặt đất từ ảnh vệ tinh. Cùng với đó, TPHCM đẩy mạnh các biện pháp hành chính nhằm kiểm soát, tiến tới hạn chế khai thác nước ngầm.
Về lâu dài, TPHCM đang phối hợp với JICA xây dựng dự án hỗ trợ kỹ thuật nhằm xác định nguyên nhân chủ yếu gây lún nền và đề xuất giải pháp tổng thể. Thành phố cũng thực hiện nhiệm vụ “Mô phỏng dự báo biến dạng mặt đất” để đánh giá toàn diện tình trạng sụt lún.
Ngoài ra, Sở NN&MT triển khai nhiệm vụ “Hoàn thiện hệ thống mốc độ cao hạng IV” giai đoạn 2025–2026 nhằm phục vụ quy hoạch, đảm bảo an ninh – quốc phòng và hỗ trợ đánh giá tình hình biến động địa chất tại TPHCM.
Theo: Vietnamnet
