TP HCM: Sụt lún nhanh hơn tốc độ nước biển dâng

TP HCM sụt lún 2–5 cm mỗi năm, nhanh hơn tốc độ nước biển dâng, khiến nhiều khu vực thấp trũng dần chìm, gây nguy cơ ngập và hư hại hạ tầng nghiêm trọng.

TP HCM sụt lún: nhiều khu vực dân cư bị nứt lún

Tại phường An Lạc (Bình Tân), nhiều công trình công cộng và nhà dân ghi nhận nền đất sụt lún nặng. Trung tâm Văn hóa – Thể thao phường xuất hiện khoảng hở 20 cm giữa chân tường và nền đất, sàn thể thao trồi sụt, gạch nứt loang lổ.

Cách đó 500 m, hàng loạt căn nhà trên đường Lê Cơ cũng bị nứt tường, lún nền dù đã nhiều lần sửa chữa. Theo Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra Tài nguyên nước miền Nam, độ lún tích lũy tại phường này từ 2005 đến 2017 đạt 81 cm – cao nhất TP HCM, gấp nhiều lần mức trung bình toàn thành phố là 23 cm.

Theo PGS.TS Lê Trung Chơn (Đại học Tài nguyên và Môi trường), hiện tượng sụt lún ở TP HCM đã kéo dài hơn một thập kỷ với tốc độ trung bình 2–5 cm mỗi năm, có nơi tới 8 cm. Nguyên nhân chính là nền địa chất yếu, đặc biệt lớp trầm tích trẻ Holocene dễ bị nén, cộng thêm việc khai thác nước ngầm quá mức làm giảm áp lực lỗ rỗng, dẫn đến nén chặt đất.

Nghiên cứu của các chuyên gia Singapore và NASA cũng chỉ ra TP HCM thuộc nhóm đô thị sụt lún nhanh nhất Đông Nam Á, với tốc độ 1,62 cm mỗi năm – vượt xa tốc độ nước biển dâng. Nếu không khắc phục, đến năm 2030 sẽ có khoảng 20 km² đất bị chìm dưới mực nước biển.

TP HCN giải pháp ứng phó và quy hoạch thích ứng bền vững

Các chuyên gia cho rằng TP HCM cần đưa dữ liệu sụt lún vào quy hoạch xây dựng, xem đây là yếu tố bắt buộc trong thiết kế và quản lý hạ tầng. Việc lập bản đồ lún và công khai thông tin giúp cộng đồng, nhà đầu tư lựa chọn khu vực an toàn.

Theo PGS.TS Hồ Long Phi (Đại học Quốc gia TP HCM), thành phố cần kết hợp hệ thống đê bao, cống ngăn triều, hồ điều tiết và trạm bơm lớn để kiểm soát ngập. Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng sau khi hoàn thành sẽ góp phần bảo vệ trung tâm và vùng phía nam trũng thấp.

Trong quy hoạch đến năm 2040, TP HCM xác định ba lớp kiểm soát ngập gồm: bảo vệ – thích ứng – giảm thiểu thiệt hại, hướng tới phát triển đô thị “sống thuận thiên”, an toàn trước biến đổi khí hậu.

Theo: VnExpress