Rau sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, heo nuôi có chất cấm, thịt không bảo đảm an toàn vẫn là những nguy cơ đáng lo ngại đối với người tiêu dùng. Dù công tác kiểm soát đã tăng cường, thực phẩm không an toàn vẫn có thể len lỏi vào thị trường, đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ từ nơi sản xuất.
- Giá dầu thế giới giảm hơn 7%, giá xăng trong nước có thể giảm mạnh
- Bầu cử giữa kỳ Mỹ, ông Trump đối mặt sức ép nội bộ đảng Cộng hòa
- Từ những chuyến xe đạp 15km đến tấm vé Vàng của nữ sinh Thanh Hóa
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết tình trạng rau bị phun thuốc bảo vệ thực vật tràn lan, heo sử dụng chất cấm và kinh doanh thịt bẩn vẫn còn diễn biến phức tạp. Theo bà Lan, việc kiểm tra, sàng lọc chất lượng rau củ, thịt, cá ngay tại vùng sản xuất có ý nghĩa quan trọng. Nếu không kiểm soát tốt từ đầu, khi hàng hóa được vận chuyển đến các địa phương tiêu thụ, việc phát hiện và xử lý nguy cơ sẽ khó khăn hơn, không đạt hiệu quả như mong muốn.
Thời gian qua, TP.HCM đã phối hợp với nhiều địa phương triển khai Đề án “Chuỗi thực phẩm an toàn”, đồng thời định hướng hợp tác với ngành nông nghiệp và môi trường các tỉnh, thành trong giai đoạn 2026-2030. Thành phố cũng đề nghị các sở, ngành và chính quyền cơ sở đẩy mạnh vận động các đơn vị sản xuất, kinh doanh sử dụng nguyên liệu thuộc chuỗi thực phẩm an toàn tại bếp ăn tập thể của trường học, khu công nghiệp và khu chế xuất.
Kiểm soát chất lượng ngay từ vùng sản xuất để hạn chế thực phẩm không an toàn. (Ảnh minh hoạ: HPM)
Không chỉ rau củ, thịt heo cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM cho biết, sau vụ việc khoảng 10.000 tấn thịt heo tại Đồng Nai nhiễm chất cấm bị phát hiện và xử lý, nguy cơ heo, gà nhiễm chất cấm và thịt bẩn vẫn chưa được loại bỏ. Một trong những vấn đề đáng chú ý là tình trạng thương lái thu gom heo, đưa đến các tỉnh, thành để giết mổ thủ công nhằm tối ưu lợi nhuận. Hoạt động này thiếu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng, nhiều nguy cơ đối với an toàn thực phẩm.
Trước thực trạng đó, ngành thú y TP.HCM cho biết sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường kiểm soát tại các cửa ngõ ra vào thành phố, kịp thời phát hiện và ngăn chặn nguồn thực phẩm không bảo đảm. Tuy nhiên, với lượng lớn rau củ, thịt, cá được cung ứng từ nhiều tỉnh, thành, việc chỉ dựa vào lực lượng chức năng để kiểm tra là chưa đủ. Cần có sự tham gia của người sản xuất, doanh nghiệp phân phối và các đơn vị tiêu thụ.
Liên kết sản xuất mở hướng cho thực phẩm an toàn
Một trong những mô hình được nhắc đến là chương trình “Từ trang trại đến bàn ăn” do MM Mega Market triển khai với nông dân tại Lâm Đồng. Thông qua liên kết với siêu thị, người trồng rau được hướng dẫn kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình sản xuất và có đầu ra ổn định hơn. Đổi lại, doanh nghiệp có nguồn cung hàng hóa chất lượng, được kiểm soát từ vùng trồng. Đây cũng là hướng hợp tác được kỳ vọng giúp giảm nguy cơ thực phẩm không an toàn trước khi đến tay người tiêu dùng.
Theo ông Kim Myungsu, Giám đốc thương mại MM Mega Market Việt Nam, sau gần 20 năm đồng hành cùng nông dân Lâm Đồng, doanh nghiệp đã xây dựng mạng lưới 52 đối tác cung ứng, gồm 8 hợp tác xã, với khoảng 450ha vùng trồng liên kết. Sản lượng thu mua đạt khoảng 9.000 tấn mỗi năm, tương ứng giá trị khoảng 165 tỉ đồng. Giai đoạn 2026-2030, doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng sản lượng thu mua lên 15.000 tấn mỗi năm, mở rộng mạng lưới lên 120 đối tác và phát triển 1.000ha vùng trồng liên kết đạt chuẩn.
Nông dân Lâm Đồng tham gia chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng rau cho hệ thống siêu thị. (Ảnh minh hoạ: HPM)
Để những mô hình như vậy phát huy hiệu quả, ngành nông nghiệp Lâm Đồng đang triển khai các giải pháp quản lý mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời nâng cao năng lực đóng gói và sơ chế. Thực phẩm không thể chỉ được kiểm soát ở khâu cuối cùng, khi hàng hóa đã có mặt trên thị trường. Việc minh bạch nguồn gốc, tuân thủ quy trình sản xuất và xây dựng liên kết bền vững giữa nông dân với doanh nghiệp cần được thực hiện đồng bộ. Khi mỗi mắt xích cùng có trách nhiệm, người tiêu dùng mới có thêm cơ sở để lựa chọn thực phẩm an toàn
Kim Nhung (tổng hợp)
