Sau 12 năm ở Pháp, trống đồng Đông Sơn khoảng 2.500 năm tuổi đã được trao trả Việt Nam, kết thúc hành trình bắt đầu từ vụ tịch thu tại sân bay Rennes năm 2014.
- Những dòng sông đen giữa lòng Hà Nội
- Lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc 2026 tổ chức theo mô hình “lễ hội mở”
- Đơn hàng 150 bộ giường tầng hóa ra là cái bẫy đặt cọc 171 triệu đồng
Chiều 10/9 (giờ Hà Nội), tại trụ sở Bộ Văn hóa Pháp ở Paris, chiếc trống đồng được bàn giao cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Hiện vật được chuyển từ Bảo tàng Mỹ thuật Rennes cho phía Việt Nam dưới sự chứng kiến của Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Ngô Phương Ly. Tham dự buổi lễ, phía Pháp có Bộ trưởng Văn hóa Catherine Pégard cùng đại diện Tổng cục Hải quan và Thuế gián thu, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp. Phía Việt Nam có Thứ trưởng Tạ Quang Đông và bà Nguyễn Thị Vân Anh, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO tại Paris.
Mười hai năm chờ ngày trở về
Câu chuyện của chiếc trống bắt đầu vào tháng 8/2014. Tại sân bay Saint-Jacques de Rennes, nhân viên hải quan Pháp phát hiện hiện vật không có giấy tờ hợp lệ và giữ lại theo quy định về xuất nhập khẩu cổ vật.
Tháng 11/2015, trống được chuyển giao cho Bảo tàng Mỹ thuật Rennes để bảo quản, nghiên cứu và phục chế. Từ đó, hiện vật nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam hơn 10 năm.
Đến năm 2026, các cơ quan chức năng Việt Nam chính thức bày tỏ nguyện vọng nhận lại trống đồng và được phía Pháp chấp thuận. Hai bên tiến hành xác minh nguồn gốc, hoàn thiện thủ tục pháp lý rồi thống nhất thời điểm bàn giao, gắn với chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Pháp.
Giới khoa học Pháp xác định chiếc trống thuộc nền văn hóa Đông Sơn, có niên đại khoảng thế kỷ V trước Công nguyên, tức hơn 2.500 năm tuổi. Trống cao 40,7cm, đường kính mặt 54,5cm, nặng 17,2kg. Những họa tiết hoa văn đặc trưng vẫn còn hiện rõ trên mặt và thân trống.
Bộ Văn hóa Pháp đánh giá đây là hiện vật tiêu biểu của thời đại đồ đồng ở Đông Nam Á, gắn với kỹ thuật luyện kim đặc sắc của người Việt cổ.
Việc trao trả diễn ra trong chuỗi hoạt động ngoại giao tại Paris. Cùng ngày 10/9, vấn đề trao trả trống đồng được nhắc đến trong cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Từ một cuộc tịch thu đến sự trở về của di sản
Điều đặc biệt trong hành trình của chiếc trống là hiện vật được giữ lại ngay từ khi hải quan Pháp phát hiện không có giấy tờ hợp lệ. Sau đó, trống được chuyển đến bảo tàng để bảo quản, nghiên cứu và phục chế.
Tại lễ bàn giao, Bộ trưởng Văn hóa Pháp Catherine Pégard nhấn mạnh văn hóa giữ vị trí trung tâm trong mối liên kết nhân văn và trí tuệ lâu đời giữa hai quốc gia. Bà khẳng định việc trao trả là minh chứng cho sự trân trọng di sản văn hóa và góp phần củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Pháp.
Thứ trưởng Tạ Quang Đông đánh giá việc trao trả là dấu mốc trong hợp tác song phương nhằm bảo vệ di sản và ngăn chặn buôn bán trái phép cổ vật trên thế giới. Ông cảm ơn Chính phủ Pháp, Bộ Văn hóa, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp, Hải quan Pháp, chính quyền và Bảo tàng Nghệ thuật Rennes, cùng Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp và Đại sứ Trịnh Đức Hải.
Hành trình của chiếc trống cũng cho thấy sự phối hợp giữa các cơ quan hai nước trong việc giải quyết vấn đề di sản văn hóa xuyên biên giới, trên cơ sở khung pháp lý quốc tế, trong đó có Công ước UNESCO năm 1970.
Sau 12 năm ở Pháp, chiếc trống đồng Đông Sơn đã trở về Việt Nam. Một hiện vật của nền văn hóa có lịch sử hơn 2.500 năm nay lại có mặt trên quê hương, nơi những hoa văn trên mặt trống tiếp tục kể câu chuyện về một thời kỳ xa xưa của dân tộc.
Sen Vàng (tổng hợp)
