Bộ TN&MT yêu cầu các cơ sở sản xuất lớn tại phía Bắc giảm công suất hoặc dời lịch bảo dưỡng khi AQI vượt 200. Các bộ ngành được huy động đồng loạt tăng cường kiểm soát khí thải, bụi và xử lý nghiêm vi phạm.
- Cục CSGT nêu nguyên nhân vụ tai nạn ở Lạng Sơn khiến 4 người tử vong
- Bangladesh: Tịch thu $1,3 triệu USD vàng của Sheikh Hasina sau án tử hình
- Quốc hội đồng thuận cấm kinh doanh thuốc lá điện tử để bảo vệ thế hệ trẻ
Ứng phó ô nhiễm không khí Hà Nội: Kêu gọi giảm tải nguồn phát thải công nghiệp
Trong một động thái cấp bách, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã gửi văn bản đến các bộ, ngành đề nghị triển khai hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm ứng phó với đợt ô nhiễm không khí đang diễn ra và được dự báo sẽ kéo dài tại TP. Hà Nội và các tỉnh lân cận. Căn cứ vào số liệu quan trắc từ hệ thống giám sát chất lượng môi trường quốc gia và dự báo khí tượng, Bộ xác định khu vực miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội, sẽ đối diện với hình thái thời tiết bất lợi trong khoảng 10 ngày tới. Hiện tượng nghịch nhiệt, lặng gió và sương mù là nguyên nhân chính làm giảm khả năng khuếch tán các chất ô nhiễm trong không khí, tạo ra một thách thức lớn về môi trường.
Nguy cơ đã được xác định là sự tích tụ của bụi mịn PM 2.5 với nồng độ có khả năng tăng cao, dẫn đến chỉ số chất lượng không khí (AQI) có thể vượt ngưỡng 150. Mức độ ô nhiễm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng mà còn tác động tiêu cực đến các hoạt động kinh tế, xã hội. Chính vì vậy, Bộ TN&MT đã đưa ra các kiến nghị cụ thể và chi tiết, yêu cầu các bộ, ngành liên quan thực hiện những hành động quyết liệt, tập trung vào việc kiểm soát các nguồn phát thải lớn và bảo vệ người dân.
Một trong những biện pháp “mạnh” nhất là đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty và chủ đầu tư các nhà máy nhiệt điện, thép, hóa chất, phân bón ở phía Bắc phải khẩn trương rà soát. Mục tiêu là đảm bảo hiệu suất vận hành cao nhất của các hệ thống xử lý khí thải trong thời điểm ô nhiễm gia tăng. Yêu cầu tuyệt đối không xả thải chưa qua xử lý ra môi trường trong mọi trường hợp đã được đặt ra một cách rõ ràng và nghiêm khắc, thể hiện quyết tâm kiểm soát nguồn phát thải công nghiệp.
Đáng chú ý, các doanh nghiệp này còn được khuyến khích nghiên cứu và áp dụng phương án điều tiết, giảm công suất hoạt động hoặc dời lịch bảo dưỡng, sửa chữa lớn trong những ngày có cảnh báo ô nhiễm ở mức “rất xấu” (chỉ số AQI trên 200). Đây là một giải pháp linh hoạt nhưng hiệu quả, nhằm giảm ngay lập tức tải lượng phát thải ra môi trường, góp phần giảm thiểu tác động của đợt ô nhiễm không khí cao điểm này.
Tăng cường kiểm soát ô nhiễm từ công trường và phương tiện giao thông
Liên quan đến hoạt động xây dựng, Bộ TN&MT đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị thi công công trình xây dựng, giao thông trọng điểm phải thực hiện nghiêm các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường trong suốt quá trình thi công. Các biện pháp bắt buộc bao gồm che chắn công trình, rửa xe và phun sương dập bụi một cách đều đặn. Sự chú trọng này nhằm kiểm soát triệt để nguồn bụi phát sinh từ các công trường lớn, thường là nguyên nhân chính gây ô nhiễm cục bộ.
Bộ Xây dựng cũng được yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan để xem xét tạm dừng các hạng mục thi công có khả năng phát sinh bụi lớn. Cụ thể, các công đoạn như phá dỡ, đào đất, san lấp sẽ được yêu cầu tạm ngưng trong những ngày mà chất lượng không khí chạm mức “Nguy hại”. Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng cần phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức phân luồng giao thông hợp lý tại các khu vực nội đô và cửa ngõ đô thị để hạn chế ùn tắc giao thông, qua đó giảm thiểu ô nhiễm cục bộ và sự tích tụ của các chất gây ô nhiễm do khói thải xe cộ.
Về phía giao thông, Bộ Công an được đề nghị chỉ đạo cảnh sát giao thông tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp phương tiện chở vật liệu xây dựng không che chắn, làm rơi vãi vật liệu. Đồng thời, lực lượng chức năng cần xử lý các phương tiện quá niên hạn sử dụng và có hành vi xả khói đen khi tham gia giao thông. Cùng lúc đó, cảnh sát môi trường và công an xã phường phải tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đốt chất thải rắn công nghiệp và đốt rác thải sinh hoạt trái phép, vốn là nguồn gây ô nhiễm khói bụi đáng kể, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lặng gió.
Đối với các nhà máy nhiệt điện, xi măng, luyện thép, Bộ TN&MT yêu cầu tăng cường sử dụng nguyên liệu sạch, đảm bảo chất lượng để giảm thiểu phát thải. Các đơn vị này phải thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, phun nước dập bụi và các biện pháp giảm thiểu khác tại các khu vực chứa than, nguyên liệu, xỉ thải và trên các tuyến đường vận chuyển nội bộ xung quanh nhà máy. Việc khuyến khích điều chỉnh giảm công suất hoặc dời lịch các công đoạn sản xuất phát sinh nhiều bụi sang thời điểm khí hậu thuận lợi hơn cũng được nhắc lại.
Bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tăng cường giám sát
Trong nỗ lực bảo vệ sức khỏe người dân, Bộ Y tế được yêu cầu chỉ đạo các cơ sở y tế và cơ quan truyền thông ngành y tế tăng cường phổ biến hướng dẫn chăm sóc sức khỏe cho người dân, đặc biệt là các khuyến cáo bảo vệ sức khỏe cho nhóm người nhạy cảm bao gồm người già, trẻ em và người có bệnh hô hấp, những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước nồng độ bụi mịn tăng cao.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được đề nghị chỉ đạo các cấp Sở Giáo dục và Đào tạo tại Hà Nội và các tỉnh lân cận thông báo và hướng dẫn các trường học hạn chế hoạt động ngoài trời cho học sinh. Lệnh hạn chế này sẽ áp dụng trong các khung giờ và những ngày có chất lượng không khí ở mức “Xấu” trở lên, nhằm giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc của học sinh với không khí ô nhiễm.
Về phía công tác giám sát, Bộ TN&MT cam kết sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát thông qua hệ thống dữ liệu trực tuyến. Bộ cũng sẽ tăng cường sử dụng thiết bị giám sát công nghệ cao như vệ tinh viễn thám và thiết bị bay không người lái để nhanh chóng phát hiện các nguồn phát thải bất thường. Công nghệ hiện đại được sử dụng nhằm đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong việc kiểm soát ô nhiễm.
Đồng thời, Bộ TN&MT sẽ phối hợp với các địa phương tổ chức tổ công tác liên ngành để kiểm tra, giám sát trực tiếp việc thực hiện các biện pháp ứng phó. Bộ kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và sẽ công khai thông tin các tổ chức, cá nhân vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Hiện tại, Hà Nội đang ở cao điểm ô nhiễm không khí với chỉ số AQI thường xuyên ở mức kém và xấu do điều kiện khí tượng như lặng gió và nghịch nhiệt không thuận lợi cho việc khuếch tán chất ô nhiễm.
Theo: Khai Mở
