Dầu Hormuz quay lại nhanh, thị trường vẫn chưa ổn định

JPMorgan cảnh báo dòng dầu quay lại từ eo biển Hormuz có thể vượt sức mua của thị trường, khi Trung Quốc – khách hàng lớn nhất – vẫn đứng ngoài.

Sau giai đoạn gián đoạn vì xung đột, tàu chở dầu rời Hormuz với số lượng lớn, kéo giá Brent và WTI giảm liên tiếp. Nhưng Morgan Stanley và JPMorgan cùng chỉ ra một vấn đề khác: nhu cầu tiêu thụ, đặc biệt từ Trung Quốc, chưa tăng kịp để hấp thụ lượng dầu này.

Tuyến hàng hải Hormuz đang thông trở lại, ba mươi lăm tàu chở dầu và khí hóa lỏng đã rời khu vực này chỉ trong một ngày, theo báo cáo của Morgan Stanley được Bloomberg dẫn lại.

Đàm phán giữa Mỹ và Iran tạo điều kiện cho dòng chảy dầu phục hồi nhanh hơn dự báo. Lưu lượng vận chuyển qua eo biển này tiến gần mức trước khi xung đột xảy ra.

Giá dầu phản ứng ngay, dầu Brent và WTI giảm hơn 1% trong nhiều phiên liên tiếp khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung giảm bớt.

Nhóm nghiên cứu hàng hóa của JPMorgan, do bà Natasha Kaneva dẫn đầu, chỉ ra một vấn đề khác. Các chiến lược gia ngân hàng này viết: “Một làn sóng nguồn cung dầu sắp tràn vào thị trường. Nghịch lý là lượng dầu này sẽ va chạm với một thị trường mà, ít nhất ở thời điểm hiện tại, không thực sự cần thêm nguồn cung”.

Hàng triệu thùng dầu từng mắc kẹt tại Hormuz đang quay lại thị trường cùng lúc, trong khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu chưa phục hồi tương ứng.

Trung Quốc là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, trong năm 2025, nước này từng mua lượng dầu vượt nhu cầu tiêu thụ trong nước, giúp hấp thụ phần nguồn cung dư thừa toàn cầu.

Vài tháng gần đây, lượng nhập khẩu của Trung Quốc giảm mạnh, nước này chuyển sang dùng dầu dự trữ và mua từ nhiều nguồn khác nhau.

JPMorgan nêu rõ tình thế này trong báo cáo: “Lượng dầu rời eo biển Hormuz hiện gần như chỉ còn Trung Quốc là điểm đến lớn nhất, nhưng Trung Quốc lại không mua”.

Ngân hàng này cho rằng đây là nguyên nhân khiến thị trường có thể rơi vào tình trạng dư cung tạm thời. Nguồn cung tăng lên trong khi khách hàng lớn nhất vẫn chưa quay lại.

JPMorgan không cho rằng giá dầu sẽ giảm sâu, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc nhiều khả năng sớm quay lại thị trường để bổ sung nguyên liệu, và nhiều quốc gia từng dùng dầu dự trữ cũng sẽ cần tái tích trữ.

Morgan Stanley đã hạ dự báo giá dầu hai lần chỉ trong hai tuần, ngân hàng này cảnh báo nguy cơ nguồn cung vượt nhu cầu nếu tiêu thụ toàn cầu tiếp tục yếu đi.

Việc Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Iran có thể khiến nguồn cung tăng thêm. Nhưng nhiều chuyên gia cho rằng còn quá sớm để nói thị trường bước vào chu kỳ dư cung kéo dài.

Giáo sư kinh tế Mohammad Reza Farzanegan, thuộc Đại học Philipps Marburg tại Đức, nói với Al Jazeera rằng thị trường hiện đang phản ánh kỳ vọng về khả năng Hormuz tiếp tục thông suốt và Iran nối lại xuất khẩu dầu. Ông cho biết cả hai giả định này vẫn phụ thuộc vào kết quả đàm phán và tình hình an ninh khu vực.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 sẽ giảm khoảng 1,1 triệu thùng mỗi ngày. Áp lực dư cung, theo cơ quan này, có thể kéo dài sang năm 2027.

JPMorgan ví thị trường dầu hiện nay như một hệ thống đang khởi động lại sau sự cố. Dòng chảy đã được nối thông, nhưng cung và cầu cần thêm thời gian để vận hành nhịp nhàng trở lại.

Giá dầu những tháng tới sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc Hormuz duy trì thông suốt. Tốc độ phục hồi nhu cầu, nhất là từ Trung Quốc, mới là yếu tố quyết định liệu đây chỉ là một đợt dư cung ngắn hay một trạng thái kéo dài.

Nguyễn Chiến (tổng hợp)