HẢI PHÒNG – Cảng Cái Mép và cảng Hải Phòng cùng lọt nhóm 20 cảng container vận hành hiệu quả nhất thế giới, theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới và S&P Global Market Intelligence.
- Công ty thanh toán trở thành công cụ rửa tiền cho đường dây lừa đảo
- Mojtaba Khamenei định hình Iran giữa lúc cha được quốc tang
- Cháy nhà dân ở Thái Nguyên nghi do chập điện, không thiệt hại người
Trong Báo cáo Chỉ số hiệu suất cảng container (CPPI) năm 2025, Cái Mép đứng thứ 11 thế giới với 122 điểm, còn Hải Phòng xếp thứ 13, chỉ sau các cảng lớn như Phúc Châu, Đại Liên, Ninh Ba, Hong Kong, Salalah và Kobe. Đây là năm thứ hai liên tiếp hai cảng này giữ vị trí trong Top 20, kết quả của nhiều năm đầu tư hạ tầng theo Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Hải Phòng có đủ năm loại hình giao thông. Cao tốc Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh chạy qua thành phố, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi đón được tàu bay thân rộng, còn tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đang chuẩn bị đầu tư. Cảng nước sâu ở đây tiếp nhận tàu hơn 200.000 tấn, nối thẳng tới các cảng chính ở châu Âu và châu Mỹ.
Năm 2025, Tập đoàn Hateco khánh thành Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng (HHIT). Cảng dùng vốn tư nhân hoàn toàn, tiếp nhận cùng lúc hai tàu container cỡ lớn, tới 200.000 DWT, hơn 18.000 TEU.
Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng khánh thành bến số 3 và số 4 tại khu bến Lạch Huyện. Bến nhận được tàu 165.000 DWT, tương đương 14.000 TEU, và tàu 200.000 DWT khi giảm tải, tổng năng lực xếp dỡ đạt 1,3-1,5 triệu TEU mỗi năm.
Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (Bộ Xây dựng) Lê Đỗ Mười cho biết chính sách mở cửa và dòng vốn tư nhân đã giúp cảng biển Việt Nam có bước phát triển nhảy vọt. Giai đoạn 2010-2015, các cảng lớn như Hải Phòng, Sài Gòn, Đà Nẵng từng vay vốn nước ngoài để nâng năng lực xếp dỡ hàng hóa. Sáu tháng qua, hàng hóa qua hệ thống cảng biển và cảng thủy nội địa cả nước đạt 687,5 triệu tấn, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng hàng container đạt khoảng 18 triệu TEU, tăng 12%.
Bài toán vốn và những nút thắt còn lại
Theo quy hoạch điều chỉnh nhóm cảng biển giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, ngành hàng hải cần hơn 359.000 tỷ đồng. Trong đó, hạ tầng hàng hải công cộng cần khoảng 72.800 tỷ đồng, bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ cần khoảng 286.700 tỷ đồng, còn đất dành riêng cho cảng biển đến năm 2030 khoảng 17.500ha trên tổng số 34.000ha đất quy hoạch phát triển cảng biển.
Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới đã đổ vốn vào cảng Việt Nam. APMT của Đan Mạch, PSA của Singapore, SSA Marine của Mỹ, cùng các hãng tàu MOL và NYK của Hoa Kỳ, đều có mặt.
Cả nước hiện có 34 cảng biển với 320 bến. Năm 2025, sản lượng hàng hóa qua cảng đạt hơn 960 triệu tấn, đưa Việt Nam vào nhóm nước có tốc độ tăng trưởng cảng biển cao trong khu vực. Theo Tổ chức Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD), khoảng 80-90% khối lượng thương mại hàng hóa toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển.
Nhưng nhiều địa phương vẫn vướng hạ tầng hàng hải chưa đủ sâu, thiết bị chuyên dụng để đón tàu hơn 200.000 DWT còn thiếu. Kết nối vận tải đa phương thức chưa đồng bộ, khiến chi phí logistics vẫn ở mức cao. Ngành hàng hải xác định ba hướng đi: đưa cảng biển thành trung tâm tổ chức vận tải quốc gia, thúc đẩy kết nối đa phương thức để giảm chi phí logistics, và đổi mới quản lý theo hướng tích hợp, dựa trên dữ liệu.
Doanh nghiệp đề xuất đầu tư đồng bộ hệ thống kết nối sau cảng, đẩy mạnh kết nối đường sắt với cảng biển. Họ cũng đề nghị nâng cấp hạ tầng đường thủy nội địa cho vận tải container, quy hoạch thêm ICD, depot và trung tâm logistics quy mô lớn.
Xây dựng nền tảng dữ liệu logistics quốc gia là bước tiếp theo. Doanh nghiệp logistics, cảng biển, hãng tàu, hải quan và cơ quan quản lý sẽ phải chia sẻ dữ liệu với nhau, làm nền tảng để vận tải đa phương thức vận hành trơn tru.
Đức Vinh (tổng hợp)
