Sân bay Tân Sơn Nhất phải hai lần tạm dừng cất, hạ cánh sau khi UAV xuất hiện, khiến hàng loạt chuyến bay bị đảo lộn trong tối 11/8.
- Nữ quản lý 7 văn phòng Mr Pips nhận hơn 16,5 tỷ đồng
- Pháo nổ bị cấm nhưng gần 300kg vẫn được mua bán trái phép ở Nghệ An
- Động đất mạnh nhất một thập kỷ khiến Colombia tổn thất nặng nề
Sự cố bắt đầu khi tổ lái chuyến VJ601 của VietJet từ Cam Ranh về TP HCM phát hiện UAV cách máy bay khoảng 10 dặm, ở độ cao 3.000 feet. Sau đó, một chuyến bay khác tiếp tục phát hiện UAV gần sân bay, buộc Đài chỉ huy kích hoạt phương án ứng phó và tạm dừng khai thác.
Lúc 17h34, tổ lái chuyến VJ601 báo phát hiện một UAV trong quá trình bay về TP HCM. Đến 18h16, tổ lái chuyến 3S621 từ Tân Sơn Nhất đi Hà Nội bằng Boeing 777 tiếp tục thông báo một UAV xuất hiện cách bên phải vịnh tàu khoảng 500 m.
Đài chỉ huy sân bay lập tức tạm dừng toàn bộ chuyến bay đi và đến từ 18h28. Lãnh đạo Công ty Quản lý vịnh miền Nam cho biết đây là lần đầu UAV xâm nhập khu vực cấm vịnh sân bay Tân Sơn Nhất.
Trước đó, UAV từng xuất hiện gần một số sân bay lớn trong nước. Tháng 6, thiết bị bay không người lái xuất hiện gần Nội Bài khiến 16 chuyến bay chậm khởi hành trong gần một giờ; đến tháng 3, UAV áp sát khu vực cận hạ cánh Cát Bi, làm gián đoạn khai thác khoảng 4 giờ và khiến 4 chuyến phải chuyển hướng sang Nội Bài.
Quy mô ảnh hưởng lan rộng trong đêm
Tân Sơn Nhất là sân bay lớn nhất cả nước, phục vụ khoảng 50 triệu lượt khách mỗi năm, nên việc khai thác bị gián đoạn đã tạo tác động dây chuyền. Trong lần tạm dừng đầu tiên, 7 chuyến phải chờ cất cánh, trong khi nhiều chuyến từ Pleiku, Chu Lai, Hải Phòng, Cam Ranh, Hà Nội và Quy Nhơn không thể hạ cánh đúng giờ.
Đến 19h16, hoạt động khai thác tạm thời được khôi phục. Tuy nhiên, hơn 20 phút sau, Đài chỉ huy tiếp tục nhận tin UAV xuất hiện ở hướng tây – tây nam sân bay và toàn bộ hoạt động cất, hạ cánh phải dừng lần hai.
Đường băng chỉ hoạt động ổn định trở lại vào 20h34, nhưng ảnh hưởng không dừng ở thời điểm đó. Theo cập nhật của Tuổi Trẻ, tổng cộng 60 chuyến bay bị ảnh hưởng qua hai lần đình chỉ, trong đó 23 chuyến phải chuyển hướng, 18 chuyến bay chờ trên không và 16 chuyến phải dừng chờ cất cánh.
Một số máy bay phải chuyển hướng xuống Cần Thơ, cách TP HCM hơn 100 km, hoặc Cam Ranh, cách hơn 300 km. Ba chuyến đi phải xin ưu tiên hạ cánh khẩn cấp vì lượng nhiên liệu giảm sau thời gian bay chờ kéo dài.
Một chuyên gia hàng không được Tuổi Trẻ dẫn lời ước tính, nếu trung bình mỗi chuyến có khoảng 200 hành khách, 60 chuyến bay bị ảnh hưởng tương đương khoảng 12.000 lượt khách chịu tác động trong một đêm. Đây là con số ước tính, chưa phải thống kê chính thức.
Với hành khách, những con số ấy trở thành thời gian chờ đợi kéo dài. Một gia đình từ Đà Nẵng phải chờ hơn ba tiếng và cất cánh lúc hơn 22h30 trong tình trạng “mệt lả”; một hành khách trên chuyến bay từ Nha Trang cho biết phải chờ tại Cần Thơ khoảng 45 phút đến một giờ trước khi biết phương án tiếp theo.
Sự việc cũng đặt ra câu hỏi về nguồn gốc chiếc UAV khi chức năng điều khiển thiết bị chưa được xác định rõ. Bộ Tư lệnh TP HCM cùng các đơn vị liên quan đã thực hiện xác minh trong tối 11/8; các đơn vị quản lý bay dự kiến rà soát toàn bộ quá trình cất, hạ cánh lúc 9h ngày 12/8 để đánh giá và rút kinh nghiệm.
Việc hai lần tạm dừng khai thác xảy ra cách nhau chỉ hơn 20 phút cho thấy phương án ứng phó dù được kích hoạt theo quy trình vẫn chưa thể loại trừ nguy cơ sự cố tái diễn trong cùng một đêm. VATM cho biết phương án điều phối luồng không lưu được áp dụng khi có nguy cơ ảnh hưởng an toàn khai thác, còn hoạt động bay chỉ khôi phục khi các điều kiện an toàn được bảo đảm.
Với hàng chục chuyến bay bị ảnh hưởng và hàng nghìn hành khách phải chờ đợi, sự cố tại Tân Sơn Nhất cho thấy một thiết bị bay nhỏ vẫn có thể tạo ra tác động lớn đối với hoạt động hàng không. Việc rà soát sau sự cố vì thế không chỉ nhằm xác định nguyên nhân mà còn cần làm rõ cách kiểm soát nguy cơ tương tự trong thời gian tới.
Sen Vàng (tổng hợp)
