Lễ hội Côn Sơn truyền thống là dịp linh thiêng để các thế hệ tìm về cội nguồn, tri ân tiền nhân, giữ gìn bản sắc và văn hóa dân tộc trường tồn.
- Bến Đò Vạn và cây Cầu Mới, Nhà Thờ Xưa ở Lâu Động, Nam An Phụ
- Lễ hội Đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm: Hành trình tâm linh và trí tuệ xứ Đông
- Lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc: Vùng linh thiêng kết nối đôi bờ lịch sử Hải Phòng – Hải Dương
Về miền Côn Sơn địa linh nhân kiệt
Lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc diễn ra tại thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương, là một trong những lễ hội có quy mô lớn và ý nghĩa sâu sắc nhất của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Quần thể di tích Côn Sơn không chỉ là di sản quốc gia đặc biệt mà còn là nơi lưu dấu những trang sử hào hùng của dân tộc. Bao quanh bởi núi non, rừng thông, suối đá – cảnh sắc nơi đây mang vẻ trầm mặc, thanh tịnh, gắn với tên tuổi của những bậc thánh hiền như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi và Thiền sư Huyền Quang.
Thiền sư Huyền Quang – ánh đạo vàng của Côn Sơn
Huyền Quang là vị tổ thứ ba của Thiền phái Trúc Lâm – dòng thiền thuần Việt được sáng lập từ thời Trần. Từ một trạng nguyên tài danh, ông từ quan xuất gia, chọn Côn Sơn làm nơi tu hành, giảng pháp. Những năm tháng cuối đời, Thiền sư để lại nhiều bài thơ mang tinh thần thiền học, thanh thoát và đầy trí tuệ:
“Tâm không cảnh tịnh đạo thêm huyền,
Mộng tỉnh lòng nhàn thấy Phật hiền.”
Người dân tôn kính ông như một bậc Thánh, mỗi dịp lễ hội đều tổ chức rước nước, dâng hương tưởng niệm tại đền thờ Huyền Quang uy nghiêm, cổ kính giữa rừng thông rì rào.

Nguyễn Trãi – tấm lòng son giữa núi non Côn Sơn
Danh nhân Nguyễn Trãi từng lui về Côn Sơn ở ẩn sau khi giúp Lê Lợi đánh đuổi quân Minh. Ông để lại kho tàng văn thơ và tư tưởng quý báu. Với tâm hồn yêu nước, yêu thiên nhiên, ông từng viết:
“Côn Sơn suối chảy rì rầm,
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai…”
Đền thờ Nguyễn Trãi tại Côn Sơn là nơi con cháu đến thắp nén hương tri ân người anh hùng vĩ đại, đồng thời là nơi để hậu thế chiêm nghiệm và học hỏi về đạo làm người.
Lễ hội Côn Sơn truyền thống – nơi gắn kết các thế hệ
Diễn ra vào rằm tháng Giêng và 20 tháng Tám âm lịch, lễ hội là dịp để cộng đồng hướng về cội nguồn. Nghi lễ rước nước, tế lễ, thả thơ, thi thư pháp… là những hoạt động giàu giá trị văn hóa tâm linh. Các trò chơi dân gian như đấu vật, chơi cờ người, múa rồng, hát chèo tạo không khí tươi vui nhưng vẫn mang đậm bản sắc Việt.
Giữa tiếng trống rộn ràng, tiếng suối chảy và mùi trầm hương, người ta như thấy lòng mình lắng lại, kết nối với tổ tiên:
“Núi Côn Sơn đá ngồi như chiếu,
Suối trong ngần nước chảy như đàn…”
Giữ gìn cho cháu con mai sau trở về nguồn cội
Giữa nhịp sống hiện đại, lễ hội Côn Sơn không chỉ là sự kiện văn hóa mà còn là ký ức truyền đời. Mỗi lần con cháu về thăm ông bà, cùng đi lễ hội, bước qua rừng thông, nghe lại thơ Nguyễn Trãi, là một lần hồi sinh những giá trị vĩnh hằng của dân tộc.
Lễ hội chính là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, là di sản tinh thần để lại cho con cháu niềm tự hào, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và sự biết ơn với tổ tiên đã dựng xây nền văn hiến Việt Nam.
