Nhiều chuyên gia, doanh nghiệp trong ngành lúa gạo cho rằng đã đến lúc Việt Nam cần xây dựng một thương hiệu gạo quốc gia thống nhất, lấy giống gạo ST25 làm hạt nhân để nâng tầm giá trị hạt gạo Việt trên thị trường thế giới.
- Người bán vé số nhặt dây chuyền vàng, nộp công an: Bài học về lòng trung thực giữa đời thường
- Đêm chăm mẹ bệnh khép lại bằng một bi kịch
- Nghi phạm bịt mặt cướp cửa hàng tạp hóa giữa đêm
Dù nằm trong nhóm nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới với sản lượng và kim ngạch lớn, Việt Nam đến nay vẫn chưa có thương hiệu gạo quốc gia được nhận diện rộng rãi. Ngày 02/9, ông Lương Minh Quyết, nguyên Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng cũ, cùng ông Vũ Ngọc Đỉnh, Tổng giám đốc Tập đoàn Techbal, và Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua đã cùng lên tiếng về vấn đề này.
Nhiều năm qua, gạo Việt vẫn mang tiếng là hàng giá rẻ, dù sở hữu những giống lúa từng làm rạng danh đất nước. ST25, đứa con tinh thần của kỹ sư Hồ Quang Cua, đã ba lần đoạt giải gạo ngon nhất thế giới, mới nhất là năm 2025. Vậy mà phần lớn gạo Việt vẫn xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô, để rồi doanh nghiệp nước ngoài đóng gói, dán nhãn của họ và bán ra thị trường với giá cao hơn nhiều lần.
Ông Quyết trăn trở về tình trạng mạnh ai nấy làm hiện nay: “Vừa qua cũng có làm, nhưng mạnh ai nấy làm. Mỗi doanh nghiệp múa một kiểu, rất lộn xộn. Việt Nam có lợi thế với giống lúa ST25 và nhiều giống lúa đặc sản. Theo tôi, Chính phủ phải ra tay thôi.” Ông đề xuất chọn nhóm giống lúa chất lượng, tinh hoa, lấy các dòng gạo cao cấp như ST25 làm hạt nhân đăng ký nhãn hiệu quốc gia, đồng thời chuyển hướng từ xuất khẩu số lượng lớn sang chú trọng chất lượng và giá trị thương hiệu. “Chậm ngày nào, người nông dân còn thiệt thòi ngày đó”, ông nói thêm, đồng thời cho rằng cần đầu tư vùng nguyên liệu lớn để khi thương hiệu hình thành, thị trường quốc tế mới dễ nhận diện và giao dịch rõ ràng, từ đó nâng giá trị hạt gạo.
Ông Vũ Ngọc Đỉnh cũng đồng tình rằng người tiêu dùng cả trong và ngoài nước hiện chưa hình dung được một thương hiệu gạo quốc gia đại diện cho chất lượng chuẩn của Việt Nam. “Có một thực tế rất buồn, hiện nhận diện gạo Việt Nam vẫn là gạo rẻ, chưa nhận diện qua phẩm chất đặc biệt. Hầu hết bán dạng nguyên liệu, các doanh nghiệp nước ngoài nhập khẩu rồi dán thương hiệu của họ lên để bán ra thị trường, chứ không có thương hiệu doanh nghiệp Việt”, ông chia sẻ.
Cơ hội để gạo Việt vươn tới thị trường cao cấp
Trò chuyện với phóng viên, ông Hồ Quang Cua (ngụ phường Mỹ Xuyên, TP Cần Thơ) cho biết sau những vụ việc gạo ST25 bị làm nhái, đây lại chính là cơ hội để cùng nhau xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam một cách bài bản hơn. Theo ông, một thương hiệu quốc gia sẽ là mái nhà chung cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo, là biểu tượng của sự đồng thuận và tuân thủ những quy định chung, từ đó góp phần giảm hàng nhái và giúp gạo Việt vươn xa với vị thế mới.
Ông Cua chỉ ra một nghịch lý đáng suy ngẫm: vì chưa có thương hiệu đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu thị trường thế giới, doanh nghiệp đành phải bán giá thấp, kéo theo giá lúa của nông dân cũng thấp theo. “Nhìn vào bảng giá gạo xuất khẩu trong những năm qua, những giống gọi là lúa chất lượng cao có mùi thơm ở Việt Nam cũng chỉ tròm trèm mức giá khoảng 500 USD/tấn, trong khi những doanh nghiệp xuất khẩu gạo có thương hiệu vào thị trường Mỹ lên đến 1.000 USD. Những thương hiệu mua sô của Trung Quốc cũng bán được khoảng 700 USD”, ông dẫn chứng cụ thể.
Điều đáng mừng là ít quốc gia nào có được lợi thế như Việt Nam. Theo ông Cua, cây lúa nước ta không chỉ ngon, được quốc tế công nhận nhiều lần, mà còn sinh trưởng ngắn ngày, có thể xoay vòng liên tục, nên lúc nào thị trường cũng có gạo mới, thơm ngon. Trong khi nhiều nước láng giềng mỗi năm chỉ canh tác được một vụ với năng suất thấp, từ tháng 7 trở đi gạo ngon của họ đã bắt đầu khô, mất mùi. Đó chính là lợi thế mà một thương hiệu quốc gia bài bản có thể giúp hạt gạo Việt phát huy trọn vẹn.
Đức Vinh (tổng hợp)
