Thuốc Đông y giả núp bóng danh xưng “thần y” trên mạng xã hội gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, khiến người bệnh đối mặt với những rủi ro đáng lo ngại.
- Xe SH bỏ quên: Câu chuyện hi hữu tại lễ hội Lạng Sơn
- Khởi tố Chủ tịch Tập đoàn hóa chất Đức Giang Đào Hữu Huyền
- Israel tuyên bố còn hàng ngàn mục tiêu trong kế hoạch tấn công Iran
Biến chứng sức khỏe từ các hoạt chất cấm trong thuốc Đông y
Nhiều bệnh nhân đã phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch do sử dụng các loại thuốc Đông y chưa rõ nguồn gốc được quảng cáo là “thần dược gia truyền”. Điển hình là trường hợp một người đàn ông 63 tuổi tại Long An bị nhiễm toan lactic nặng sau khi dùng thuốc trị tiểu đường không nhãn mác, hay một phụ nữ 54 tuổi tại TP.HCM bị ngộ độc phenformin – loại chất cấm đã bị loại bỏ khỏi y văn thế giới từ lâu. Những biến chứng này thường có tỷ lệ tử vong cao do độc tính tác động trực tiếp lên hệ hô hấp và huyết áp.
Bên cạnh phenformin, việc lén lút pha trộn corticoid vô tội vạ vào các gói bột thảo dược cũng đang gây ra một cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng âm thầm. Báo cáo năm 2023 của Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận hàng trăm ca ngộ độc mỗi năm, trong đó 60% bệnh nhân có dấu hiệu nghiện corticoid nặng. Hệ lụy thường thấy bao gồm suy thận, loét dạ dày, teo tuyến thượng thận và hội chứng Cushing khiến khuôn mặt người bệnh bị sưng phù.
Nguy hiểm hơn, các phân tích kiểm nghiệm còn phát hiện sự hiện diện của các kim loại nặng như chì, thủy ngân, asen và nấm mốc aflatoxin trong thuốc giả. Đối với bệnh nhân ung thư, việc sử dụng các loại thuốc này có thể kích hoạt rối loạn đông máu và dẫn đến suy hô hấp cấp khi kết hợp với phác đồ hóa trị. Giới chuyên gia cảnh báo rằng những chất độc này không chỉ bòn rút tài sản mà còn để lại di chứng sức khỏe lâu dài cho người tiêu dùng.
Thủ đoạn vận hành của các đường dây thuốc giả trên mạng xã hội
Thực tế cho thấy đằng sau những video quảng cáo thô sơ là một cỗ máy lừa đảo vận hành chuyên nghiệp và tinh vi. Một ví dụ điển hình là đường dây Hoàng Minh Đường do Hoàng Văn Toàn cầm đầu đã bị bóc gỡ sau khi bán trót lọt gần 87.000 đơn hàng từ năm 2023 đến đầu năm 2025. Những đối tượng này thường không có kiến thức y khoa chuyên sâu, chủ yếu học “lỏm” qua mạng hoặc thuê chứng chỉ hành nghề để tạo lòng tin.
Quy trình sản xuất các loại thuốc này thường diễn ra trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh với nguyên liệu rẻ tiền như rác thải nông nghiệp và cỏ dại trôi nổi. Tại các xưởng chế biến, cơ quan chức năng từng thu giữ hàng tấn thân, lá cây được băm nhỏ, nghiền bột và đóng gói thô sơ. Để tạo hiệu quả tức thời nhằm đánh lừa người bệnh, chúng sẵn sàng pha trộn thêm tân dược hoặc mật mía vào các viên hoàn “tăng cân” hay thuốc xương khớp.
Mặc dù quy trình sản xuất thủ công, nhưng công tác bán hàng lại được đầu tư hàng tỷ đồng để chạy quảng cáo trên các nền tảng Facebook, TikTok và Zalo. Các tổ chức này thậm chí cắt ghép logo đài truyền hình và mạo danh Hiệp hội Đông y để gia tăng uy tín. Đội ngũ nhân viên tư vấn được đào tạo theo kịch bản tâm lý, tự xưng là bác sĩ để dồn ép khách hàng chốt đơn với những lời hứa hẹn “chữa khỏi 100%”.
Nguyên nhân sập bẫy và các giải pháp phòng ngừa hiệu quả
Theo nghiên cứu của Viện Chính sách và Quản lý Y tế, có đến 73% người Việt từng sử dụng thuốc y học cổ truyền nhưng phần lớn có niềm tin sai lầm rằng thảo dược tự nhiên không có tác dụng phụ. Khảo sát năm 2023 cũng chỉ ra xu hướng sử dụng thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc ở người cao tuổi nông thôn tăng 15% chỉ sau ba năm. Tâm lý “sợ dao kéo” và ám ảnh tác dụng phụ của Tây y đã khiến nhiều người dễ dàng bị thao túng bởi những viễn cảnh màu hồng từ các thần y tự xưng.
Sự trỗi dậy của “thần y mạng” đang đặt ra thách thức lớn cho hệ thống quản lý khi các mạng lưới lừa đảo liên tục thay tên đổi họ trên không gian số. Các chuyên gia y tế cho rằng hệ thống kiểm nghiệm hiện tại vẫn chưa đủ nguồn lực để theo kịp tốc độ phát triển của thương mại điện tử. Do đó, việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý để siết chặt quảng cáo xuyên biên giới và gỡ bỏ nội dung vi phạm là yêu cầu cấp bách hiện nay.
Người dân được khuyến cáo cần chủ động bảo vệ bản thân bằng cách tìm hiểu kỹ thành phần, hoạt chất và nhãn mác sản phẩm trước khi sử dụng. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người tiêu dùng nên báo cáo ngay qua Tổng đài bảo vệ người tiêu dùng 1800 6838 hoặc đường dây nóng của Cục An toàn thực phẩm. Việc tuân thủ các chỉ dẫn chuyên môn và sử dụng sản phẩm từ nguồn được cấp phép là cách duy nhất để tránh “tiền mất tật mang”.
Theo: VnExpress
