Đại biểu Quốc hội đề xuất lập Sở giao dịch vàng quốc gia

Việt Nam tiêu thụ trung bình 55 tấn vàng mỗi năm, đứng đầu khu vực, nhưng phần lớn lượng vàng vẫn “nằm yên” trong két dân, chưa được chuyển hóa thành vốn.

Việt Nam tiêu thụ vàng cao nhất Đông Nam Á

Tại phiên thảo luận kinh tế – xã hội chiều 30/10, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long, dẫn số liệu từ Hội đồng Vàng thế giới (WGC) cho biết, Việt Nam là quốc gia tiêu thụ vàng hàng đầu khu vực, với mức bình quân 55 tấn mỗi năm.

Theo WGC, Thái Lan đứng thứ hai Đông Nam Á với 48,8 tấn, tiếp đến là Indonesia với 47,3 tấn vàng tiêu thụ mỗi năm. Báo cáo năm 2022 của tổ chức này cũng ghi nhận Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng nhu cầu vàng trong khu vực, thể hiện tâm lý tích trữ mạnh mẽ của người dân.

Tuy nhiên, ông Bình cho biết phần lớn lượng vàng này vẫn nằm trong két của người dân, chưa được đưa vào hệ thống tài chính. Đây là nguồn lực khổng lồ chưa được khai thác, trong khi thị trường vàng lại thường xuyên bất ổn, chênh lệch giá trong nước và quốc tế có thời điểm lên tới 20 triệu đồng mỗi lượng.

“Điều này phản ánh tâm lý đầu cơ, găm giữ và sự thiếu minh bạch của thị trường”, ông Bình nói, đồng thời cho rằng nguyên nhân gốc rễ xuất phát từ việc thiếu một cơ chế thị trường vàng hiện đại và an toàn cho người dân.

Huy động vàng trong dân, đề xuất lập Sở giao dịch vàng quốc gia

Đại biểu Thạch Phước Bình kiến nghị 5 giải pháp để huy động và tài chính hóa lượng vàng lớn trong dân, trong đó đáng chú ý là việc thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia.

Tại đây, người dân có thể gửi vàng vật chất vào kho lưu ký và nhận chứng chỉ điện tử để giao dịch, cầm cố hoặc quy đổi. Mô hình này giúp Nhà nước quản lý được dòng vàng thật, đồng thời vẫn bảo đảm quyền sở hữu của người dân.

Ông Bình cũng đề xuất phát triển các sản phẩm tài chính hóa vàng như chứng chỉ vàng lưu ký, quỹ đầu tư vàng, trái phiếu vàng được bảo chứng bằng vàng vật chất. Người dân có thể góp vàng hoặc đầu tư bằng tiền đồng, hưởng lợi nhuận theo biến động giá vàng.

Theo tính toán của ông, nếu huy động được 10-15% lượng vàng trong dân, Việt Nam có thể tạo ra nguồn vốn lớn phục vụ đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ mà không cần tăng vay nợ công.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, nhận định nguồn vốn trong dân còn rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Ông cho rằng hiện nay người dân vẫn có xu hướng nắm giữ ngoại tệ và vàng vì coi đây là kênh giữ giá an toàn.

Ông Thân kiến nghị Nhà nước nên xem xét vay ngoại tệ từ dân với lãi suất tối thiểu 6%, thay vì phụ thuộc vào vốn vay hoặc viện trợ nước ngoài, nhằm huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế.

Chính phủ siết quản lý, hướng đến thị trường vàng minh bạch

Cũng trong ngày 30/10, tại phiên họp buổi sáng, Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, biến động mạnh trên thị trường vàng trong nước thời gian qua chịu tác động từ tình hình địa chính trị thế giới, chính sách kinh tế – thương mại không nhất quán của các nước lớn, cùng yếu tố tâm lý người dân.

Để ổn định thị trường, Chính phủ đã tăng cường thanh tra, kiểm tra và ban hành Nghị định 232 sửa đổi Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ 10/10. Theo đó, cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng chính thức bị xóa bỏ, mở đường cho thị trường cạnh tranh hơn.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu và trình Chính phủ khung pháp lý về sàn giao dịch vàng, nhằm minh bạch hóa hoạt động mua bán và quản lý chặt dòng vốn vàng. “Khi mô hình này được áp dụng, chúng ta có thể kiểm soát tốt hơn thị trường vàng”, Phó Thủ tướng kỳ vọng.

Cùng ngày, giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 144,6 – 146,6 triệu đồng/lượng, giảm 1,5 triệu đồng so với hôm trước. So với vùng đỉnh, giá vàng miếng hiện thấp hơn 8 triệu đồng/lượng (khoảng 5%), trong khi chênh lệch giá trong nước và thế giới vẫn quanh mức 20 triệu đồng/lượng.

Từ tích trữ sang đầu tư: Hướng đi tất yếu cho dòng vàng trong dân

Giới chuyên gia nhận định, tài chính hóa vàng không chỉ giúp Nhà nước kiểm soát thị trường mà còn tận dụng nguồn lực đang bị “đóng băng” trong dân. Khi vàng được giao dịch qua các sàn hợp pháp, người dân vừa đảm bảo quyền sở hữu, vừa có thể biến vốn tĩnh thành vốn động phục vụ phát triển kinh tế.

Việt Nam, với mức tiêu thụ vàng bình quân 55 tấn/năm, nếu chuyển hóa được chỉ một phần nhỏ lượng vàng tích trữ thành vốn đầu tư, sẽ tạo cú hích lớn cho thị trường tài chính, giảm phụ thuộc vào nợ vay và mở rộng cơ hội tăng trưởng bền vững.

Theo: VnExpress