Đề xuất nhiều cơ chế tài chính đặc thù với Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Bộ Tài chính đề xuất cho EVN huy động vốn nội bộ và giãn chi phí công tơ nhằm giảm áp lực tài chính và tránh gây sốc cho giá điện bán lẻ hiện nay.

Linh hoạt dòng vốn nội bộ và tài sản

Nghị định 366/2025 về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước. Bộ Tài chính vừa gửi hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định về cơ chế hoạt động và quản lý tài chính riêng cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Một điểm quan trọng trong đề xuất là cho phép tập đoàn huy động nguồn vốn nhàn rỗi từ các công ty con để phục vụ sản xuất và đầu tư, dựa trên thỏa thuận văn bản giữa các bên. Quy định này được xem là sự kế thừa từ các quy tắc tài chính trước đây, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc điều phối nguồn lực nội bộ thay vì phải phụ thuộc quá nhiều vào các nguồn vay bên ngoài.

Dự thảo cũng đề xuất trao quyền cho Hội đồng thành viên EVN trong việc quyết định điều chuyển các dự án đầu tư và tài sản lưới điện giữa công ty mẹ và các đơn vị thành viên do EVN nắm giữ toàn bộ vốn. Việc chuyển giao này sẽ thực hiện theo giá trị ghi trên sổ sách, giúp loại bỏ các thủ tục định giá lại phức tạp và tốn kém vốn không cần thiết trong nội bộ một tập đoàn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi EVN thường đóng vai trò chủ đầu tư các dự án đường dây truyền tải nhưng không trực tiếp vận hành mà giao lại cho các đơn vị thành viên quản lý.

Theo giải trình từ cơ quan soạn thảo, các quy định hiện hành về quản lý vốn nhà nước chỉ mới đề cập đến việc chuyển giao giữa các công ty mẹ với nhau mà chưa làm rõ thẩm quyền điều chuyển trong nội bộ tập đoàn như trường hợp của EVN. Do đó, việc thiết lập một khung pháp lý đặc thù là cần thiết để giải quyết những vướng mắc thực tiễn đã tồn tại lâu nay trong ngành điện. Những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ làm rõ các quy định của Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp khi áp dụng cụ thể vào mô hình của EVN.

Trụ sở Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ở Hà Nội. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Giãn phân bổ chi phí để giữ giá điện

Một nội dung quan trọng khác trong dự thảo là đề xuất cho phép EVN phân bổ chi phí công tơ điện trong thời gian không quá 5 năm. Hiện nay, tập đoàn đang phải quản lý hệ thống đo đếm khổng lồ với hơn 20 triệu khách hàng, kéo theo chi phí duy trì rất lớn. Chỉ tính riêng trong hai năm 2023 và 2024, chi phí liên quan đến công tơ điện của tập đoàn đã lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Việc kéo dài thời gian phân bổ chi phí này được xem là giải pháp để tránh gây áp lực đột ngột lên giá bán lẻ điện. Nếu thực hiện phân bổ ngắn hơn, ví dụ trong vòng 3 năm, chi phí vận hành mỗi năm của EVN sẽ tăng thêm khoảng 500 tỷ đồng, dẫn đến áp lực tăng giá điện đối với người tiêu dùng là rất lớn. Hiện tại, Bộ Công Thương cũng đang áp dụng khung thời gian 5 năm để đảm bảo tính ổn định cho phương án giá điện hiện hành.

Ngoài ra, dự thảo cũng cho phép EVN được phân bổ các khoản chi phí khắc phục sự cố do thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh trong thời gian tối đa 3 năm. Đối với các kiến nghị khác của EVN về chính sách thuế hoặc các khó khăn nằm ngoài phạm vi luật này, Bộ Tài chính cho biết sẽ tổng hợp để trình cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi sau. Cách tiếp cận này nhằm mục tiêu tháo gỡ từng bước các khó khăn tài chính cho doanh nghiệp đầu tàu ngành điện trong bối cảnh còn nhiều biến động.

Theo: Báo Dân trí