Đỉnh Bạch Mã là tâm mưa của thế giới nhờ hội tụ ba hình thái thời tiết cực đoan cùng địa hình “phễu hứng ẩm” độc nhất Việt Nam.
Đỉnh Bạch Mã là tâm mưa của thế giới vì hội tụ ba hình thái cực đoan
Từ ngày 22/10 đến 4h ngày 29/10, khu vực Trung Bộ hứng chịu đợt mưa đặc biệt lớn: Hà Tĩnh, Quảng Trị và Quảng Ngãi có lượng mưa 200-450 mm; Huế đạt 450-900 mm; Đà Nẵng 300-600 mm. Riêng đỉnh Bạch Mã (Huế) ghi nhận lượng mưa tới 1.740 mm – cao nhất Việt Nam từ trước đến nay, đứng thứ hai thế giới, chỉ sau mức 1.825 mm tại một trạm của Pháp ở Ấn Độ Dương năm 1966.
Theo tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu, hiện tượng mưa cực đoan tại Huế – Đà Nẵng và vùng núi Bạch Mã là kết quả hội tụ hiếm gặp của nhiều hình thế thời tiết cực đoan cùng lúc.
Đầu tiên là không khí lạnh từ Trung Quốc liên tục tràn xuống, tạo gió mùa đông bắc mạnh. Khi đến vùng biển miền Trung, khối khí này hút thêm hơi nước, gặp dãy núi Bạch Mã chắn ngang nên bị ép dâng lên, hình thành mưa lớn kéo dài.
Cùng thời điểm đó, dải hội tụ nhiệt đới đi ngang qua Trung Bộ xuất hiện vùng áp thấp ngoài khơi, khiến không khí bị hút mạnh vào tâm xoáy, bổ sung liên tục hơi ẩm từ Biển Đông. Bên cạnh đó, nhiễu động trong đới gió đông ở độ cao 1.500-3.000 m tạo dải mây đối lưu dày, di chuyển chậm và lặp lại, khiến khu vực Huế – Bạch Mã liên tục hứng mưa nhiều ngày liền.
Đỉnh Bạch Mã là tâm mưa của thế giới do địa hình “phễu hứng ẩm”
Đỉnh Bạch Mã nằm ở phía nam thành phố Huế, giáp ranh Đà Nẵng, thuộc nhánh cuối của dãy Trường Sơn Nam, với độ cao 1.448 m. Chân núi chỉ cách biển 12-15 km, tạo nên độ dốc địa hình lớn nhất Việt Nam.
Điểm đặc biệt là dãy Bạch Mã có cấu trúc cong khum ra biển, trùng với hướng gió ẩm chính đông, đông nam và đông bắc. Chính hình dạng này khiến nơi đây hoạt động như một “cái phễu” tự nhiên hứng toàn bộ lượng ẩm từ biển. Các dãy núi thấp hơn ở Lăng Cô, Hải Vân dẫn luồng khí ẩm dồn về Bạch Mã, nơi gió bị ép dâng thẳng đứng, nhiệt độ giảm nhanh, hơi nước ngưng tụ tức thời thành mây dày đặc và mưa lớn – hiện tượng gọi là “mưa địa hình”.
Do độ dốc lớn, quá trình đối lưu ẩm kéo dài hàng chục km theo sườn núi, tạo ra các đám mây giông liên tục cả ngày lẫn đêm. Trong khi đó, sườn tây Bạch Mã trở thành vùng khuất gió khô nóng, tạo hiệu ứng phơn cho đồng bằng Quảng Trị, Quảng Nam – hai thái cực thời tiết nằm kề nhau chỉ cách vài chục km.
Đỉnh Bạch Mã là tâm mưa của thế giới – ranh giới khí hậu đặc biệt
Trong mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12, Huế – Bạch Mã nằm giữa dải hội tụ nhiệt đới, nơi hai luồng gió đối nghịch gặp nhau: gió đông bắc lạnh ẩm từ phía bắc và gió đông – đông nam nóng ẩm từ biển Nam Trung Bộ. Khi bị địa hình ép dâng, quá trình ngưng kết hơi nước diễn ra mạnh mẽ, tạo mưa cực đoan kéo dài.
Theo tiến sĩ Kiên, Bạch Mã là vùng hội tụ khí ẩm cưỡng bức mạnh nhất Việt Nam. Nếu xuất hiện thêm bão hoặc áp thấp nhiệt đới ngoài khơi, hoàn lưu gió đông – đông nam bị khuếch đại bởi địa hình, tạo ra những trận mưa kỷ lục về cường độ và tổng lượng.
Chính sự giao thoa độc đáo giữa ba yếu tố – thời tiết, địa hình và khí hậu – đã biến Bạch Mã trở thành “tâm mưa của thế giới”, một minh chứng hiếm hoi cho sức mạnh kỳ diệu của tự nhiên giữa dải đất miền Trung.
Theo: VnExpress
