Học theo tổng tài và các trào lưu “xuyên không”, “bá đạo” tưởng chừng vô hại nhưng đang âm thầm làm lệch lạc nhận thức, cảm xúc và văn hóa ứng xử của giới trẻ.
Học theo tổng tài phản chiếu sự lệ thuộc thế giới ảo
Đại biểu Quốc hội Châu Quỳnh Dao (Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Sỹ Liên, An Giang) cho rằng hiện tượng học theo tổng tài bá đạo phản ánh mức độ lệ thuộc ngày càng sâu của giới trẻ vào mạng xã hội.
Theo bà, nhiều người chỉ nhìn thấy các hành vi nguy hiểm như lừa đảo trực tuyến, mà quên mất dạng “tội phạm mềm” – đó là nghiện mạng xã hội. Các nền tảng hiện nay không đơn thuần là công cụ kết nối mà vận hành bằng thuật toán tinh vi, đọc vị hành vi và cảm xúc người dùng, từ đó thao túng tâm lý.
Những trào lưu như “tổng tài bá đạo”, “xuyên không”, “trùng sinh báo thù” chỉ là bề nổi. Cốt lõi là sự lệ thuộc cảm xúc khiến thanh thiếu niên đánh mất khả năng kiểm soát bản thân, dần sống trong ảo tưởng về quyền lực, tình yêu hay sự giàu sang.
Học theo tổng tài gây hệ lụy thể chất và tinh thần
Theo khảo sát, trẻ 12-15 tuổi ở Việt Nam dành trung bình 5-7 tiếng mỗi ngày cho Internet. Bà Dao cho rằng điều này “đáng lo hơn là đáng ngạc nhiên”. Trong môi trường học đường, nhiều học sinh mất ngủ, mỏi mệt, thị lực kém, lười vận động, học lực sa sút. Một số em bị rối loạn cảm xúc, dễ kích động, trầm cảm khi bị cấm dùng điện thoại.
Nhiều phụ huynh vô tình góp phần khi dùng thiết bị điện tử như “bảo mẫu”, khiến trẻ hình thành thói quen sống lệ thuộc vào màn hình. Khi tiếp xúc quá nhiều với nội dung phi thực, trẻ khó phân biệt thật – ảo. Có học sinh bắt chước “tổng tài” mạng, thể hiện thái độ lạnh lùng, quyền lực với bạn bè, xem thường nội quy và sống trong ảo tưởng bản thân “cao hơn người khác”. Những nội dung tưởng chừng giải trí lại gieo mầm vô cảm, phân biệt giàu nghèo, lệch chuẩn văn hóa ứng xử.
Cần giải độc mạng xã hội cho thế hệ trẻ
Đại biểu Châu Quỳnh Dao cho rằng giáo dục, gia đình và pháp luật phải đồng hành để “giải độc mạng xã hội”:
- Thứ nhất, giáo dục cần đi trước một bước – đưa kỹ năng an toàn số, nhận diện thao túng tâm lý mạng vào chương trình học. Trẻ phải hiểu cách mạng xã hội vận hành để tránh bị dẫn dắt.
- Thứ hai, phụ huynh phải làm gương. Nếu người lớn nghiện điện thoại, họ không thể yêu cầu con cưỡng lại sức hút đó.
- Thứ ba, pháp luật cần mạnh và linh hoạt hơn. Bà Dao đề xuất có quy định cụ thể về độ tuổi, thời lượng sử dụng mạng xã hội, giống như việc quy định nồng độ cồn khi lái xe hay đội mũ bảo hiểm.
Bà cũng ủng hộ việc siết kiểm duyệt các dòng phim tổng tài bá đạo, tiên hiệp, trùng sinh… vì chúng gieo vào tâm trí người xem ảo tưởng về tình yêu và quyền lực. Khi một cô gái tin tình yêu phải xa hoa, một cậu bé nghĩ bản lĩnh là áp đặt người khác – đó chính là lúc thế giới ảo lập trình lại hành vi thật.
Nếu không có biện pháp mạnh mẽ, mạng xã hội sẽ trở thành “chất gây nghiện” khiến cả một thế hệ đánh mất khả năng sống thật, nghĩ thật và cảm thật.
Theo: VnExpress
