HÀ NỘI – Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều vi phạm trong hoạt động đào tạo, quản lý tài chính, ngân sách và tài sản công tại Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng các trường thành viên, đơn vị trực thuộc.
- Hải Phòng – hai vụ án được đưa ra xét xử lưu động
- Thái Nguyên hướng tới đưa văn hóa trà trở thành Di sản văn hóa thế giới
- Lời hứa hoàn tiền che giấu mạng lưới lừa đảo hàng nghìn tỷ đồng
Kết luận được đưa ra sau khi thanh tra trách nhiệm thực hiện cơ chế tự chủ của đơn vị trong giai đoạn 2021-2024. Các vấn đề được phát hiện trải rộng từ thu học phí, tuyển sinh, trích lập học bổng đến phân bổ ngân sách và triển khai dự án đầu tư công.
Theo kết luận, năm học 2023-2024, Trường Quản trị và Kinh doanh thu học phí đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng và chưa có định mức kinh tế – kỹ thuật. Mức thu được áp dụng là 6-7 triệu đồng/tháng đối với bậc cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ. Thanh tra Chính phủ xác định việc thu các khoản này trái quy định.
Tại Trường Đại học Kinh tế, học phí văn bằng 2 ngành kinh tế trong năm học 2021-2022 được thu ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, thay vì mức 360.000 đồng/tín chỉ theo quy định. Trường Đại học Giáo dục cũng thu 470.000 đồng/tín chỉ đối với chương trình văn bằng 2 ngành đào tạo giáo viên, cao hơn khung 303.000-427.200 đồng/tín chỉ. Những trường hợp này thuộc diện vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
Công tác tuyển sinh cũng bộc lộ bất cập khi 6 trong 8 trường được kiểm tra tuyển vượt chỉ tiêu do Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc Đại học Quốc gia Hà Nội giao. Các đơn vị gồm Trường Đại học Công nghệ, Trường Đại học Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Trường Đại học Giáo dục, Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế và Trường Quốc tế.
Về việc trích lập quỹ học bổng khuyến khích học tập, trong giai đoạn 2021-2024, cả 8 trường được thanh tra đều chưa dành đủ 8% nguồn thu học phí để hình thành quỹ theo quy định. Tổng số tiền phải trích lập vượt 332 tỷ đồng, nhưng thực tế mới thực hiện gần 238 tỷ đồng. Ngoài ra, còn phát hiện 3 trường sử dụng nguồn học bổng cho những khoản chi quỹ khác. Trường Đại học Khoa học liên ngành và Nghệ thuật sử dụng hơn 1,57 tỷ đồng; Trường Quản trị và Kinh doanh sử dụng 742 triệu đồng; Trường Đại học Công nghệ sử dụng hơn 596 triệu đồng.
Trong quản lý tài chính, Đại học Quốc gia Hà Nội phê duyệt mức độ tự chủ chưa đúng quy định, khiến kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ chi thường xuyên giai đoạn 2021-2024 cao hơn mức được phép, ước tính hơn 215,67 tỷ đồng. Riêng năm học 2021-2022, đơn vị phân bổ và quyết toán 6 tỷ đồng cho Trường THPT Khoa học Giáo dục thuê cơ sở vật chất, dù trường thuộc diện tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.
Đối với nguồn kinh phí trích chuyển, đơn vị chưa hạch toán và lập báo cáo tài chính riêng hằng năm, đồng thời chưa tổng hợp đầy đủ số liệu gửi Bộ Tài chính. Tổng kinh phí phân bổ cho 66 khoản chi vượt 138,36 tỷ đồng, trong đó có những khoản chưa đúng quy định hoặc trùng nhiệm vụ đã được ngân sách nhà nước cấp vốn. Ban Kế hoạch – Tài chính cũng chưa kiểm tra, quyết toán và thu hồi hơn 18,24 tỷ đồng kinh phí còn dư tại các đơn vị.
Quỹ học bổng, ngân sách và tài sản công còn nhiều bất cập
Việc quản lý tài sản công ghi nhận tình trạng một số đơn vị mua ô tô vượt mức giá tối đa được phép. Văn phòng Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Quản trị và Kinh doanh cùng Trường Đại học Ngoại ngữ thực hiện cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa có đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đáng chú ý, tại Trường Quản trị và Kinh doanh, một doanh nghiệp vẫn chiếm dụng 100 m² mặt bằng tại thời điểm thanh tra, dù hoạt động liên doanh, liên kết đã chấm dứt từ tháng 10/2022.
Ở lĩnh vực đầu tư công, dự án của Bệnh viện Đại học Y Dược thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có thay đổi quy mô nhưng chưa điều chỉnh chủ trương đầu tư. Việc xác định tổng mức đầu tư chưa đúng quy định nên phân bổ ngân sách vượt hơn 26,97 tỷ đồng. Đến cuối tháng 4/2026, dự án đã giải ngân và đề nghị quyết toán hơn 493,8 tỷ đồng. Trong đó, gần 10,96 tỷ đồng được sử dụng mua thiết bị hành chính ngoài danh mục đã phê duyệt; nguy cơ quyết toán vượt tổng mức đầu tư được xác định khoảng 20,8 tỷ đồng.
Tại gói thầu xây dựng ký túc xá D7, D8 ở Hòa Lạc, việc phê duyệt bổ sung đơn giá dự toán chưa đúng quy định, với giá trị ước tính hơn 450 triệu đồng. Công tác nghiệm thu và quyết toán giữa chủ đầu tư với nhà thầu cũng có sai lệch, ước tính hơn 765 triệu đồng.
Kết luận thanh tra đồng thời nêu những tồn tại trong phê duyệt đề án tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập, thành lập đơn vị khi chưa đủ điều kiện về số lượng người làm việc và phê duyệt chương trình đào tạo khi chưa bảo đảm đội ngũ giảng viên cơ hữu phù hợp. Đại học Quốc gia Hà Nội đã phê duyệt thí điểm 6 ngành đào tạo đại học và trình Bộ Giáo dục và Đào tạo 3 ngành thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi chưa đáp ứng điều kiện về giảng viên cơ hữu.
Trước những vấn đề trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ và các cơ quan liên quan thực hiện đầy đủ kết luận thanh tra. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, thu hồi tiền và tài sản, đồng thời chấn chỉnh công tác quản lý.
Đại học Quốc gia Hà Nội có trách nhiệm lập kế hoạch thực hiện kết luận, rà soát điều kiện thành lập trường, mở ngành đào tạo và khắc phục những hạn chế trong quản lý tài chính, ngân sách, tài sản công. Nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm gây thiệt hại tiền hoặc tài sản nhà nước, hồ sơ phải được chuyển đến cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Theo yêu cầu, trong vòng 60 ngày kể từ ngày công khai kết luận thanh tra, Đại học Quốc gia Hà Nội phải báo cáo kết quả thực hiện và gửi kèm tài liệu chứng minh việc khắc phục, xử lý các nội dung được kiến nghị.
Kim Nhung (tổng hợp)
