Lao động Việt hồi hương đối mặt thu nhập thấp, hụt kỹ năng và áp lực tâm lý, khiến nhiều người quay lại vòng lặp xuất khẩu lao động
- Vú sữa hoàng kim: giá rớt thấp chưa từng có
- các tác động tuyệt vời của âm nhạc đến con người
- Cựu giám đốc Google bán bánh mì Việt tại Singapore
Lao động Việt hồi hương và cú sốc tái hòa nhập
Ba năm sau khi trở về từ Nhật Bản với hơn 200 triệu đồng tích lũy, Thanh Trúc (33 tuổi, Vĩnh Long) lại quyết định xuất khẩu lao động lần nữa vì “không biết làm gì ở quê nhà”. Câu chuyện của Trúc phản ánh thực tế chông chênh mà nhiều lao động Việt hồi hương đang đối mặt.
Trước khi đi Nhật năm 2016, Trúc làm thợ phụ tại tiệm tóc với thu nhập hơn 5 triệu đồng mỗi tháng. Áp lực kinh tế gia đình khiến cô vay vốn đi thực tập sinh tại tỉnh Aichi. Nhờ tăng ca đều đặn và tỷ giá yen thuận lợi, Trúc sớm trả hết nợ và gửi về nhà mỗi tháng khoảng 20 triệu đồng.
Cuối năm 2019, hết hợp đồng, Trúc về nước với kỳ vọng mở tiệm nail. Tuy nhiên, ba năm xa nghề khiến tay nghề của cô tụt hậu. Công nghệ, kỹ thuật và xu hướng làm đẹp thay đổi nhanh, trong khi các chủ tiệm ưu tiên lao động trẻ. Muốn học lại nghề, Trúc phải bỏ ra hàng chục triệu đồng, chưa kể rủi ro kinh doanh.
Lao động Việt hồi hương trước áp lực thu nhập và tâm lý
Không dám mạo hiểm, Trúc lên TP HCM làm công nhân cho một công ty bao bì Nhật Bản với mức lương hơn 11 triệu đồng. Dù chăm chỉ tăng ca, thu nhập này vẫn thấp hơn nhiều so với thời gian ở Nhật. Công việc nặng nhọc khiến cô càng cảm nhận rõ khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế.
Theo báo cáo của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), chỉ khoảng 26,7% thực tập sinh Việt Nam tìm được việc làm phù hợp sau khi về nước. Nghiên cứu của ILO và IOM cũng cho thấy gần 44% lao động hồi hương gặp khó khăn trong tìm kiếm việc làm.
Bà Lê Hồng Phương, Tổng giám đốc Công ty TNHH Giáo dục – Đào tạo Hoa Hướng Dương, cho biết lao động hồi hương thường trải qua ba cú sốc: chênh lệch thu nhập và kỹ năng, áp lực tâm lý “phải thành công”, và rủi ro khởi nghiệp thiếu chuẩn bị.
Hệ quả và lối thoát cho vòng lặp xuất khẩu lao động
Nhiều lao động dốc toàn bộ vốn tích lũy để kinh doanh nhưng thiếu kiến thức thị trường, dẫn đến thất bại. Vợ chồng anh Phan Văn Thành (Hà Nội) sau 6 năm ở Nhật mang về hơn 400 triệu đồng, thử khởi nghiệp làm hoa và tráp cưới nhưng thua lỗ, suýt quay lại Nhật lần nữa.
Theo bà Phương, để tránh vòng luẩn quẩn, người lao động cần có tầm nhìn dài hạn 5–10 năm, chủ động tích lũy kỹ năng, chứng chỉ có thể sử dụng trong nước ngay từ khi còn ở nước ngoài. Doanh nghiệp xuất khẩu lao động cũng cần minh bạch thông tin và định hướng rõ lộ trình nghề nghiệp cho người lao động.
Thực tế cho thấy, do thiếu chuẩn bị, khoảng 60–70% lao động sau khi hồi hương lại nung nấu ý định quay trở lại Nhật. Chuẩn bị tốt tâm thế và năng lực ngay từ đầu được xem là chìa khóa để lao động Việt hồi hương thoát khỏi vòng lặp mưu sinh kéo dài.
Theo: VnExpress
