Theo Giáo sư Usagawa Tsuyoshi, chuyên gia hàng đầu của Nhật Bản, nhân lực bán dẫn Việt Nam đang đối mặt rào cản lớn về “độ dày” trong đào tạo và nghiên cứu. Để trở thành trung tâm cung ứng nhân lực toàn cầu, Việt Nam cần đổi mới đào tạo và hợp tác quốc tế sâu rộng.
- Thủ tướng hoàn thiện cơ chế phát triển ba đặc khu kinh tế
- Thủ khoa Toán và Vật lý Nghệ An: Hành trình chinh phục của Lê Minh Hiếu
- Cựu Tổng giám đốc SJC kháng cáo, xin xem xét việc nộp 10.800 lượng vàng
Đào tạo lại là điều tất yếu trong ngành bán dẫn
Theo Giáo sư Usagawa Tsuyoshi – cố vấn Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Nhật, việc các doanh nghiệp phải đào tạo lại kỹ sư sau khi tuyển dụng không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn phổ biến tại Nhật Bản và nhiều quốc gia khác.
Tại Nhật, phương thức “on-the-job training” (đào tạo trong công việc) được xem là quy trình căn bản giúp kỹ sư trẻ nhanh chóng đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Ông nhấn mạnh, đào tạo nội bộ và học hỏi suốt đời là yếu tố sống còn trong ngành công nghệ biến đổi nhanh như bán dẫn.
Khoảng cách “độ dày” trong đào tạo và nghiên cứu
So với Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc, nhân lực bán dẫn Việt Nam còn thiếu nền tảng thực hành và môi trường nghiên cứu sâu. Giáo sư Usagawa cho rằng rào cản lớn nhất hiện nay là “độ dày” trong đào tạo – tức mức độ đầu tư vào trang thiết bị, thí nghiệm và mô phỏng sản xuất thực tế.
Tuy nhiên, Việt Nam đang có lợi thế nhân lực trẻ, dồi dào và được nhiều tập đoàn bán dẫn lớn chọn đặt cơ sở. Việt Nam mạnh ở khâu thiết kế, đóng gói, kiểm thử nhưng chưa có hệ thống sản xuất chip (fabrication). Muốn phát triển toàn diện, nước ta cần chuyển dần sang công nghệ đóng gói tiên tiến, đòi hỏi kỹ sư có kiến thức sâu về quy trình sản xuất.
Giáo sư Usagawa chia sẻ, mức lương khởi điểm cho kỹ sư bán dẫn tại Nhật Bản dao động khoảng 280.000 Yên, tương đương 49 triệu đồng, tùy vị trí và khu vực làm việc. Dù chi phí sinh hoạt cao, ngành bán dẫn vẫn thu hút giới trẻ bởi cơ hội nghề nghiệp rộng mở.
Theo Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật (MITI), nước này cần bổ sung khoảng 40.000 kỹ sư bán dẫn trong 10 năm tới, riêng 5 năm đầu tiên đã chiếm một nửa. Dân số giảm khiến Nhật Bản khó đáp ứng nhu cầu nội địa, mở ra cơ hội lớn cho kỹ sư nước ngoài – trong đó có Việt Nam.
Hợp tác đa ngành – chìa khóa phát triển nguồn lực Việt Nam
Theo ông Usagawa, nhân lực bán dẫn Việt Nam không thể chỉ đào tạo trong phạm vi một trường hay một chương trình duy nhất. Cần sự phối hợp giữa đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, cùng với hợp tác quốc tế để mở rộng năng lực đào tạo.
Ở giai đoạn hiện nay, Việt Nam nên tập trung vào khâu thiết kế, đóng gói và kiểm thử, sau đó dần tiến lên các công nghệ sản xuất và đóng gói tiên tiến. Các trường đại học cần chuẩn bị nhân lực ở cả hai cấp độ: kỹ sư thực hành và nhà nghiên cứu chuyên sâu.
Giáo sư Usagawa gửi lời nhắn đến sinh viên Việt Nam: hãy nuôi dưỡng niềm đam mê với Toán, Vật lý, Khoa học máy tính và Điện tử. Đây là nền tảng giúp hình thành tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề – kỹ năng cốt lõi của kỹ sư bán dẫn.
Quan trọng hơn, ông khuyến khích các bạn trẻ duy trì tinh thần học tập suốt đời, bởi công nghệ bán dẫn thay đổi từng tháng, thậm chí từng tuần. “Chỉ khi học không ngừng, bạn mới bắt kịp thế giới”, ông nói.
Theo: VnExpress
