Siết chặt quản lý dạy thêm theo Thông tư 29 và những vấn đề phát sinh từ thực tế

Dù Thông tư 29 thắt chặt quản lý, hoạt động dạy thêm học thêm vẫn diễn biến phức tạp do áp lực thi cử cùng nhu cầu thực tế từ phía phụ huynh và học sinh.

Nhu cầu học thêm dịch chuyển từ nhà trường ra các trung tâm ngoài

Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ tháng 2/2025 đưa ra nhiều quy định nhằm ngăn chặn tình trạng giáo viên ép học sinh học thêm. Theo đó, giáo viên không được thu tiền dạy đối với học sinh lớp mình đang phụ trách, đồng thời các nhà trường chỉ được tổ chức dạy thêm miễn phí cho các nhóm đối tượng cụ thể như học sinh chưa đạt chuẩn, học sinh giỏi hoặc ôn thi cuối cấp tự nguyện. Chính sách này hướng tới mục tiêu giảm hiện tượng dạy thêm tràn lan và tách biệt lợi ích kinh tế khỏi công tác giảng dạy của giáo viên.

Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục nhận định rằng quy định mới mới chỉ giải quyết được phần bề nổi của vấn đề. Số liệu ghi nhận tại Hà Nội vào cuối năm ngoái cho thấy số lượng trung tâm dạy thêm đã tăng mạnh lên khoảng 15.000 cơ sở sau khi thông tư có hiệu lực. Thực tế này phản ánh sự dịch chuyển của thị trường dạy thêm từ môi trường nhà trường ra bên ngoài thay vì bị thu hẹp, tạo nên một “vùng xám” mới trong công tác quản lý.

Hệ quả của sự dịch chuyển này là chi phí học tập của phụ huynh bị đẩy lên cao do giá cả phụ thuộc hoàn toàn vào quy luật cung – cầu của thị trường tự do. Khảo sát tại nhiều địa phương như Hà Nội, Phú Thọ, Ninh Bình và TP HCM cho thấy học phí tại các trung tâm ngoài trường thường cao hơn từ 2 đến 4 lần so với học thêm trong trường. Đầu tháng 3 năm 2026, tại buổi cho ý kiến về báo cáo dân nguyện, đại diện Quốc hội cũng bày tỏ lo ngại về việc phụ huynh tốn kém thêm chi phí đưa đón và học phí tăng cao khi con em không được học tại trường.

Giải pháp căn cơ nhằm giải quyết thực trạng dạy thêm học thêm

Nguyên nhân cốt lõi khiến nhu cầu học thêm vẫn ở mức cao xuất phát từ áp lực thi cử và tâm lý cạnh tranh trong tuyển sinh. Nhiều nhà giáo phản ánh thời lượng chương trình chính khóa hiện nay chỉ đủ để truyền tải kiến thức căn bản, khiến học sinh có học lực trung bình khó theo kịp, còn học sinh khá giỏi phải tìm kiếm thêm lớp nâng cao để thi vào trường chuyên. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt kỹ năng tự học được xem là nguyên nhân then chốt khiến học sinh phải phụ thuộc vào các lớp học ngoài giờ.

Tình trạng học thêm ngoài trường cũng dẫn đến sự gia tăng bất bình đẳng giáo dục khi cơ hội học tập bị “tư nhân hóa”, gây khó khăn cho nhóm học sinh có điều kiện kinh tế hạn chế. Nhiều phụ huynh phản ánh dù phải trả phí cao gấp đôi nhưng con em họ vẫn học chính những giáo viên ở trường tại các địa điểm lân cận theo hình thức “đối chéo cánh” để hợp thức hóa quy định. Công tác quản lý đối với các trung tâm này trở nên phân tán và khó kiểm soát chất lượng cũng như các hành vi “lách luật”.

Để giải quyết triệt để vấn đề, giới chuyên gia đề xuất cần cho phép dạy thêm trong trường nhưng phải đi kèm cơ chế quản lý minh bạch, chặt chẽ về học phí và số tiết dạy. Về lâu dài, ngành giáo dục cần tập trung vào ba mục tiêu chiến lược: đổi mới phương thức thi cử, nâng cao phẩm chất đội ngũ giáo viên và rèn luyện tinh thần tự học cho học sinh. Việc thay đổi căn bản cách thức đào tạo và quản lý con người được coi là yếu tố quyết định để đưa hoạt động dạy thêm học thêm trở về đúng bản chất sư phạm.

Theo: VnExpress