Một tách cà phê buổi sáng và câu chuyện phía sau sức khỏe tim mạch

Không chỉ lượng cà phê, thời điểm thưởng thức thức uống quen thuộc này cũng có thể liên quan đến sức khỏe. Nghiên cứu trên gần 41.000 người Mỹ đưa ra một phát hiện đáng chú ý.

Mỗi sáng, một tách cà phê có thể là thói quen quen thuộc của nhiều người. Nhưng theo nghiên cứu do tiến sĩ Lu Qi, giáo sư dịch tễ học và dinh dưỡng tại Đại học Tulane (Mỹ), dẫn đầu, thời điểm uống cà phê có thể tạo ra sự khác biệt đối với nguy cơ tử vong.

Nghiên cứu công bố trên European Heart Journal cho thấy người chỉ uống cà phê vào buổi sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 16% và tử vong do tim mạch thấp hơn 31% so với người không uống cà phê. Trong khi đó, nhóm uống cà phê rải rác cả ngày không có mức giảm nguy cơ tương tự.

Các nhà nghiên cứu theo dõi 40.725 người tham gia khảo sát dinh dưỡng quốc gia Mỹ (NHANES) trong gần một thập kỷ. Khoảng thời gian được xác định là buổi sáng kéo dài từ 4h đến 11h59 theo giờ Mỹ. Theo tiến sĩ Qi, phát hiện này gợi mở rằng thời điểm uống cà phê cũng đáng được quan tâm bên cạnh lượng tiêu thụ.

Khi thói quen buổi sáng có thể tạo nên khác biệt

Trước nghiên cứu, cà phê ở mức vừa phải từng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ thấp hơn của một số bệnh mạn tính, như tiểu đường loại 2. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đó chưa làm rõ thời điểm uống có ảnh hưởng như thế nào đến những mối liên hệ này.

Nhóm nghiên cứu chia người tham gia thành ba nhóm. Khoảng 36% chủ yếu uống cà phê vào buổi sáng, 16% uống rải rác trong ngày và 48% không uống. Kết quả cho thấy nhóm uống cà phê buổi sáng vẫn có lợi thế so với nhóm sử dụng cà phê trong cả ngày, kể cả khi xét đến lượng cà phê tiêu thụ.

Một cách lý giải được đưa ra là nhịp sinh học của cơ thể. Buổi sáng, hoạt động thần kinh giao cảm tăng mạnh khi con người thức dậy rồi giảm dần. Cà phê vào chiều hoặc tối có thể ảnh hưởng nhịp sinh học và nồng độ melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ, qua đó tác động đến huyết áp và tình trạng viêm. Một số dữ liệu trước đây cho thấy caffeine dùng vào chiều tối có thể làm giảm khoảng 30% melatonin trong đêm.

Không nên xem cà phê buổi sáng là “lá chắn” cho trái tim

Bên cạnh câu chuyện về tim mạch, cà phê buổi sáng còn được nhắc đến với tác động lên hệ tiêu hóa. Bác sĩ Kiran Sachdev, chuyên gia tiêu hóa tại UCI Health (Mỹ), cho biết phản xạ dạ dày-đại tràng có xu hướng mạnh nhất vào buổi sáng và cà phê có thể kích thích quá trình này.

Một số nghiên cứu sinh lý học trước đây ghi nhận cà phê có thể tạo mức kích thích đại tràng tương đương một bữa ăn khoảng 1.000 kcal, mạnh hơn nước lọc tới 60%. Tuy nhiên, những dữ liệu này không có nghĩa uống cà phê buổi sáng có thể thay thế các biện pháp chăm sóc sức khỏe tim mạch.

Giáo sư Thomas Lüscher từ Bệnh viện Royal Brompton và Harefield (Anh), người viết bình luận đi kèm nghiên cứu, lưu ý đây vẫn là nghiên cứu quan sát nên chưa chứng minh quan hệ nhân quả. Tiến sĩ Lu Qi cũng thừa nhận chưa thể loại trừ khả năng người uống cà phê buổi sáng vốn có lối sống lành mạnh hơn. Với người nhạy cảm caffeine, bác sĩ Sachdev khuyến nghị tránh uống lúc bụng đói nếu thường bị khó chịu, đầy hơi hoặc tiêu chảy.

Một tách cà phê buổi sáng vì thế có thể vẫn là thói quen dễ duy trì, nhưng nghiên cứu hiện mới cho thấy mối liên quan, chưa phải bằng chứng khẳng định cà phê giúp kéo dài tuổi thọ hay ngăn bệnh tim.

Trần Thu (tổng hợp)