Tại xã đảo, hai giếng cổ Tam Hải hàng trăm năm tuổi vẫn duy trì mạch nước ngọt dồi dào dù hạn hán kéo dài,. Giới quan sát đánh giá đây là di sản văn hóa và nguồn sống thiết yếu của cư dân.
- Đàm phán Mỹ – Iran: Những toan tính chiến lược và rào cản nội bộ
- Lãnh tụ Iran: Ngoại trưởng Mỹ nhận định việc điều hành từ bóng tối
- Mỹ gia tăng áp lực quân sự và kinh tế lên Iran sau vụ tấn công tàu chở dầu
Kiến trúc đá tổ ong và cơ chế duy trì nguồn nước tại đảo Tam Hải
Tọa lạc tại thôn Thuận An (xã Tam Hải, Đà Nẵng), dưới chân núi Bàn Than, hai công trình này nằm cách bờ biển chỉ khoảng 1km nhưng nguồn nước luôn giữ được độ ngọt tự nhiên,. Cấu trúc giếng mang đậm dấu ấn kỹ thuật xưa với hình tròn, đường kính 2m và độ sâu khoảng 10m. Toàn bộ lòng giếng được xây dựng tỉ mỉ bằng những khối đá tổ ong vuông vức, xếp chồng lên nhau tạo nên sự vững chắc qua hàng thế kỷ, bất chấp các tác động khắc nghiệt của thời tiết biển đảo.
Dưới đáy giếng, người dân phát hiện nhiều khối đá đen và một hang sâu ăn ngang vào lòng đất, được cho là mạch dẫn nước ngầm dồi dào rỉ ra từ núi Bàn Than linh thiêng,. Để bảo vệ nguồn nước, miệng giếng hiện được bao bọc bởi lớp xi măng và nắp kim loại có khóa an toàn nhằm ngăn chặn rác thải. Giới quan sát cho rằng thiết kế đặc biệt này giúp giếng thu nạp nước ngọt từ mạch ngầm bền bỉ ngay cả trong điều kiện nắng hạn gay gắt và kéo dài.
Bà Nguyễn Thị Lan, một cư dân 89 tuổi, cho biết người dân địa phương luôn có ý thức cao trong việc bảo vệ mạch nguồn quý giá này. Theo hương ước lâu đời, nước giếng chỉ được dùng cho mục đích ăn uống, tuyệt đối cấm các hoạt động tắm giặt tại khu vực giếng. Kể từ năm 1934, cộng đồng đã thực hiện bốn lần trùng tu lớn để bảo tồn di tích. Mạch nước hiện phục vụ cho hơn 10.000 cư dân, trở thành mạch sống thiết yếu của toàn bộ xã đảo từ năm 2007.
Dấu ấn thương điền người Hoa và giá trị di sản trong phát triển kinh tế
Theo các thông tin được giới quan sát ghi nhận từ bia đá cổ, hai giếng này do các thương điền người Hoa đào trong thời kỳ giao thương tại cảng Hội An. Di tích không chỉ là công trình dân sinh mà còn là bằng chứng lịch sử về sự hiện diện của các cộng đồng thương mại trong quá khứ tại vùng biển này. Dù trải qua các giai đoạn chiến tranh khốc liệt, các giếng cổ vẫn giữ được cấu trúc nguyên vẹn, minh chứng cho sự bền bỉ của vật liệu đá tổ ong truyền thống.
Ông Trần Minh Tập, Trưởng thôn Thuận An, xác nhận rằng từ năm 2007 đến nay, toàn bộ cư dân xã đảo đều phụ thuộc vào nguồn nước này trong mùa khô. Ngay cả trong những năm hạn hán khốc liệt nhất, dù mực nước xuống rất thấp, giếng vẫn duy trì một lượng nước nhỏ phục vụ sinh hoạt. Khả năng chịu hạn phi thường đã khiến hai công trình này được người dân xem như tài sản vô giá, gắn liền với sự tồn vong của cộng đồng qua nhiều thế hệ tại địa phương.
Hiện nay, khu vực di tích đang trở thành điểm dừng chân thu hút khách du lịch khi khám phá quần thể địa chất Bàn Than,. Một số nhà phân tích nhận định việc phát triển mô hình homestay và dịch vụ cộng đồng dựa trên di sản đang góp phần cải thiện sinh kế đáng kể. Sự kết hợp giữa bảo tồn giá trị lịch sử và phát triển kinh tế đang tạo ra động lực phát triển bền vững cho địa phương. Đây là mô hình được khuyến khích để vừa giữ gìn văn hóa vừa nâng cao đời sống.
Theo: Báo Dân trí
