Với hơn 200 chiếc chum nước ở Tử Cấm Thành còn sót lại, hệ thống trữ nước tại cố cung Trung Hoa tiết lộ những kỹ thuật độc đáo để đối phó với hỏa hoạn và giá rét.
- Eo biển Hormuz: Mỹ chặn cửa ngõ dầu mỏ và nỗi lo xung đột
- Hai trường đại học hợp tác ươm tạo doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ
- Bỏ bữa sáng và những tác động tiềm tàng đối với sức khỏe lâu dài
Chum nước ở Tử Cấm Thành trong vai trò “môn hải”
Sự hiện diện của hàng trăm chiếc chum nước giữa các cung điện uy nghi tại Tử Cấm Thành thường gợi lên những thắc mắc về công dụng thực sự của chúng. Trong khi nhiều người lầm tưởng đây chỉ là vật phẩm phong thủy tượng trưng cho sự may mắn, mục đích cốt lõi lại là bảo vệ các cấu trúc gỗ. Những chiếc chum này được bố trí chiến lược khắp sân và lối đi để sẵn sàng ứng phó với hỏa hoạn bất cứ lúc nào.
Mỗi đơn vị lưu trữ nước này có dung tích khổng lồ, có khả năng chứa tới hàng nghìn lít nước, một con số ấn tượng so với phương tiện thời bấy giờ. Tên gọi “môn hải” hay biển trước cửa phản ánh niềm tin rằng một lượng nước lớn như biển cả sẽ dập tắt mọi ngọn lửa. Khi hỏa hoạn xảy ra, sự phân bố dày đặc của chúng cho phép cung nhân tiếp cận nguồn nước nhanh nhất có thể.
Hệ thống này không chỉ là giải pháp an toàn mà còn phản ánh tư duy tổ chức chặt chẽ của triều đình xưa. Việc duy trì những “bể chứa” lộ thiên này đòi hỏi sự quản lý nghiêm ngặt để đảm bảo nước luôn đầy. Đây là một phần quan trọng trong hạ tầng kỹ thuật giúp công trình gỗ lớn nhất thế giới tồn tại qua hàng thế kỷ.
Bí quyết giữ nước không đóng băng mùa đông
Thách thức lớn nhất đối với hệ thống cứu hỏa này là mùa đông khắc nghiệt tại Bắc Kinh với nhiệt độ thường xuyên xuống dưới độ đóng băng. Để ngăn chặn tình trạng này, người xưa đã thiết kế các bệ đá rỗng đặt phía dưới đáy chum. Bên trong các bệ đá này, than củi được đốt cháy liên tục để cung cấp nhiệt lượng, giữ cho nước luôn ở trạng thái lỏng dù thời tiết bên ngoài vô cùng giá rét.
Bên cạnh việc sưởi ấm từ bên dưới, các biện pháp cách nhiệt bổ sung cũng được triển khai rất tỉ mỉ. Những chiếc nắp đậy kín và lớp “áo bông” bằng vải dày được quấn quanh thân chum để hạn chế tối đa sự thất thoát nhiệt. Sự phân cấp vật liệu từ sắt, đồng đến mạ vàng cũng cho thấy vị thế của từng khu vực trong cung điện. Đặc biệt, loại chum mạ vàng cao cấp nhất chỉ xuất hiện tại những cung điện biểu tượng như Điện Thái Hòa.
Lịch sử của những chiếc chum này cũng gắn liền với những thăng trầm của các triều đại nhà Minh và nhà Thanh. Những vết xước trên bề mặt các chum đồng mạ vàng là kết quả của việc binh lính xâm lược dùng lưỡi lê cạo vàng vào cuối thời Thanh. Hiện nay, 231 chiếc chum còn lại không chỉ là vật dụng phòng cháy mà còn là những hiện vật lịch sử mang giá trị văn hóa vô giá.
Theo: Báo Dân trí
