Tại Lào, Tập đoàn T&T Group phát triển chuỗi dự án điện gió Savan 1 và Savan 2, với tổng công suất dự kiến gần 1 GW, góp phần đa dạng hóa nguồn cung điện cho Việt Nam.
- 12 người chết trong vụ tập kích sân bay ở thủ đô Ả rập Xê út
- Chợ đầu mối tự phát TP.HCM tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm
- An Cư Hải Phòng mở thêm địa điểm kinh doanh tại phường Thiên Hương
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhu cầu điện của Việt Nam được dự báo tăng 10,5–12,9% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030. Trong khi đó, công suất cực đại của hệ thống đã đạt khoảng 58.500 MW vào đợt nắng nóng cuối tháng 6/2026, đặt ra yêu cầu bổ sung nguồn điện cho những năm tiếp theo.
Từ cuối năm 2025, Savan 1 đã bắt đầu cung cấp điện về Việt Nam, còn Savan 2 dự kiến vận hành thương mại chậm nhất vào cuối năm 2028. Khi các giai đoạn đầu tư hoàn tất, hai dự án sẽ tạo thêm nguồn điện xuyên biên giới, gắn với hệ thống truyền tải kết nối từ Lào sang Việt Nam.
Gần 1 GW điện và bài toán đáp ứng nhu cầu tăng cao
Quy hoạch điện VIII điều chỉnh dự báo điện thương phẩm của Việt Nam năm 2030 đạt khoảng 500,4–557,8 tỷ kWh, trong khi công suất cực đại có thể lên 89.655–99.934 MW. Những con số này cho thấy việc bảo đảm điện không chỉ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn đòi hỏi chuẩn bị nguồn và lưới điện cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Trong quy hoạch, Việt Nam đặt mục tiêu nhập khẩu khoảng 9.360–12.100 MW điện vào năm 2030, đồng thời chủ trương tăng tối đa khả năng nhập khẩu từ Lào. Chuỗi dự án Savan của T&T Group nằm trong hướng bổ sung nguồn cung này.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam – Lào chiều 8/10/2026 ở thủ đô Vientiane, 17 giấy chứng nhận đầu tư và thỏa thuận hợp tác của doanh nghiệp được trao với sự chứng kiến của Thủ tướng hai nước. Trong số đó, Savan 2 là một trong những hợp tác lớn nhất, với công suất 495 MW và tổng vốn đầu tư khoảng 768 triệu USD.
Theo kế hoạch, dự án Savan 2 sẽ vận hành thương mại chậm nhất vào cuối năm 2028. Thỏa thuận hợp tác liên Chính phủ giữa Việt Nam và Lào năm 2026 cũng tạo điều kiện để nhóm dự án năng lượng, trong đó có Savan 2, triển khai xây dựng và vận hành phù hợp với pháp luật mỗi nước.
Trước đó, T&T Group đã đưa giai đoạn 1 của Savan 1 vào vận hành từ cuối năm 2025 tại tỉnh Savannakhet, với công suất 300 MW và sản lượng cung cấp về Việt Nam khoảng 0,9 tỷ kWh mỗi năm. Giai đoạn 2, công suất 195 MW, dự kiến khởi công vào cuối năm 2026.
Khi Savan 2 hoàn thành và các giai đoạn của Savan 1 được triển khai theo kế hoạch, tổng công suất hai dự án đạt 990 MW, tương đương gần 1 GW. Mức này chiếm khoảng 12,4% mục tiêu công suất nhập khẩu điện từ Lào của Việt Nam vào năm 2030.
Savan 1 là dự án năng lượng đầu tiên của T&T Group tại Lào. Bên cạnh nhà máy điện gió, tập đoàn đầu tư tuyến đường dây 220 kV dài gần 70 km, kết nối dự án với Trạm biến áp 220 kV Lao Bảo và hệ thống điện phía Việt Nam.
Quá trình hoàn thiện thủ tục, xây dựng nhà máy, đầu tư đường dây và kết nối lưới điện được thực hiện trong khoảng 16 tháng. Hạ tầng đã hình thành từ Savan 1 tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển Savan 2, nhất là trong tổ chức thi công và kết nối nguồn điện xuyên biên giới.
Việc có thể tận dụng một phần hạ tầng truyền tải đã đầu tư cũng đem lại lợi thế về tiến độ và hiệu quả cho dự án tiếp theo. Điều này cho thấy quy mô nguồn điện chỉ là một phần của bài toán; khả năng đưa điện từ nơi sản xuất đến hệ thống tiếp nhận cũng có vai trò quan trọng.
Ngoài sản lượng điện bổ sung, quá trình xây dựng và vận hành các dự án còn tạo nhu cầu đối với vận tải, logistics, dịch vụ kỹ thuật và hoạt động giao thương trên hành lang Việt Nam – Lào. Các khu vực liên quan gồm tỉnh Savannakhet và những địa phương Bắc Trung Bộ kết nối qua cửa khẩu Lao Bảo.
Trong giai đoạn Việt Nam hướng tới tăng trưởng kinh tế hai con số, nguồn điện mới có thể hỗ trợ nhu cầu của nhà máy, khu công nghiệp, đô thị và các hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, đóng góp thực tế của chuỗi dự án sẽ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành, vận hành và khả năng cung cấp điện theo kế hoạch.
Với Savan 1 và Savan 2, T&T Group đang phát triển chuỗi điện gió có tổng công suất dự kiến gần 1 GW tại Lào, đồng thời kết nối nguồn điện với Việt Nam. Đây là một hướng bổ sung nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu tăng nhanh, còn hiệu quả đóng góp dài hạn sẽ gắn với việc các dự án hoàn thành và vận hành theo kế hoạch.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
