Giới khoa học cảnh báo cách chế biến cá nguy cơ gây ung thư cao

Các chuyên gia y tế cho rằng một số cách chế biến cá gây ung thư như ăn gỏi sống, cá muối hay cá hun khói đang tiềm ẩn nhiều hiểm họa. Việc nhận diện đúng các rủi ro này là cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng hiện nay.

Mối lo ngại từ ký sinh trùng và các hợp chất hóa học trong thực phẩm truyền thống

Giới quan sát y tế nhận định rằng cá vốn là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein và axit béo omega-3. Tuy nhiên, Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ (AICR) lưu ý rằng lợi ích sức khỏe có thể bị triệt tiêu nếu phương pháp chế biến không đảm bảo. Đặc biệt, món gỏi cá sống từ nguồn nước ngọt tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sán lá gan, dẫn đến viêm đường mật mạn tính và biến chứng ác tính về lâu dài,.

Tại khu vực Đông Bắc Thái Lan, các nghiên cứu về món “koi plaa” cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa thói quen ăn cá sống và ung thư đường mật. Một số chuyên gia cho rằng sự nguy hiểm nằm ở chỗ mầm bệnh ủ trong cơ thể nhiều thập kỷ trước khi phát tác. Do đó, việc thay đổi hành vi ăn uống được xem là giải pháp then chốt để ngăn chặn các bệnh lý nan y thường được phát hiện muộn và có tiên lượng xấu.

Bên cạnh đó, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã xếp loại cá ướp muối kiểu Trung Quốc vào nhóm các tác nhân gây ung thư vòm họng. Quá trình lên men và ướp muối khiến protein phân hủy thành các amin, tạo điều kiện hình thành hợp chất nitrosamine cực độc. Việc tiêu thụ thường xuyên các loại cá khô thủ công, nồng độ muối cao được giới khoa học đánh giá là một yếu tố rủi ro đáng kể cho hệ tiêu hóa,.

Tác động từ quy trình hun khói và lộ trình ăn uống an toàn cho người tiêu dùng

Cá hun khói, dù là món ăn kèm phổ biến, cũng nằm trong danh mục cần thận trọng do chứa các hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Các hợp chất này hình thành khi gỗ cháy không hoàn toàn trong quá trình xử lý nhiệt độ cao. Một số thành phần trong nhóm PAHs đã được giới khoa học định danh là chất gây ung thư, có khả năng tích tụ và gây hại cho cấu trúc tế bào người nếu tiêu thụ quá mức.

Ngoài ra, nhiệt độ cao trong quy trình hun khói còn tạo ra các amin dị vòng và nitrosamine, vốn là những tác nhân gây hại sức khỏe đã được cảnh báo. Một số nhà quan sát khuyến nghị người dân chỉ nên sử dụng cá hun khói với khẩu phần nhỏ và không thường xuyên. Việc ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và quy trình sản xuất an toàn là yêu cầu bắt buộc để giảm thiểu phơi nhiễm hóa chất.

Để duy trì lợi ích từ cá, các chuyên gia khuyến cáo nên chuyển sang các phương pháp chế biến lành mạnh như hấp, luộc hoặc kho nhạt. Việc kết hợp đa dạng nguồn đạm cùng rau xanh và ngũ cốc sẽ giúp tối ưu hóa giá trị dinh dưỡng cho cơ thể. Thay đổi thói quen từ các món ăn truyền thống tiềm ẩn rủi ro sang thực phẩm nấu chín kỹ là cách tiếp cận khoa học để bảo vệ sức khỏe bền vững.

Theo: Báo Dân trí