Hải Phòng tăng tốc hạ tầng cụm công nghiệp, đón dòng vốn mới

Hải Phòng đang đẩy nhanh đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng và tăng kết nối với khu công nghiệp, cảng biển, logistics để tạo thêm quỹ đất sản xuất, thu hút doanh nghiệp.

Theo phương án phát triển cụm công nghiệp điều chỉnh tại Quyết định số 5455/QĐ-UBND ngày 31/12/2025, Hải Phòng quy hoạch 59 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 2.900ha, trong đó 45 cụm đã được thành lập và đang triển khai hạ tầng trên khoảng 2.356ha. Riêng năm 2026, thành phố chỉ đạo đẩy nhanh đầu tư xây dựng hạ tầng tại 24 cụm công nghiệp.

Từ đầu năm đến nay, công tác giải phóng mặt bằng được triển khai tại 14 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 720ha, chi phí ước khoảng 4.896 tỉ đồng. Theo ông Phạm Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng, phát triển cụm công nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng không gian sản xuất và nâng hiệu quả sử dụng đất công nghiệp.

Khi nhu cầu về mặt bằng có hạ tầng đồng bộ tăng, cụm công nghiệp không chỉ cung cấp địa điểm sản xuất mà còn giúp tổ chức hoạt động công nghiệp theo hướng tập trung, hiện đại, đáp ứng yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông và logistics.

Tại Cụm công nghiệp Tiên Cường 2, hiệu quả của việc chuẩn bị hạ tầng thể hiện qua kết quả thu hút đầu tư. Sau một năm hoạt động, cụm có diện tích hơn 50ha đã thu hút 12 doanh nghiệp thứ cấp thuê đất, xây dựng nhà xưởng, trong đó 9 doanh nghiệp FDI; tỉ lệ lấp đầy đạt hơn 70%.

Từ kết quả này, chủ đầu tư tiếp tục triển khai Cụm công nghiệp Tiên Cường 3 với diện tích khoảng 55,1ha. Cụm công nghiệp Tân Trào có quy mô gần 50ha, tổng mức đầu tư hơn 680 tỉ đồng, đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và khởi công cuối tháng 7/2026.

Các cơ sở sản xuất tập trung dọc tuyến đường, chờ điều kiện thuận lợi để phát triển. (Ảnh minh họa: HPM)

Việc tạo thêm quỹ đất cũng mở cơ hội để doanh nghiệp sản xuất, nhất là doanh nghiệp FDI, tìm địa điểm đầu tư phù hợp. Đây đồng thời là hướng đưa các cơ sở sản xuất nằm xen kẽ trong khu dân cư vào khu vực tập trung, qua đó giảm áp lực về môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông và trật tự xây dựng.

Tháo gỡ mặt bằng, nâng chất lượng hạ tầng

Để quỹ đất sớm trở thành năng lực sản xuất thực tế, Hải Phòng cần tiếp tục xử lý những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục và đầu tư hạ tầng. Một số dự án như Lê Thiện – Đại Bản, Cửa Hoạt – Quán Thắng, Dịch vụ thương mại Lương Điền, Đoàn Tùng 2, Quang Phục, phụ trợ Tràng Duệ… chưa bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.

Ông Phạm Tuấn Hải cho rằng giải phóng mặt bằng cần được ưu tiên vì đây là điều kiện để chủ đầu tư xây dựng hạ tầng, sau đó tạo mặt bằng cho doanh nghiệp thứ cấp dựng nhà xưởng và đưa dự án vào hoạt động.

Sở Công Thương đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư rà soát tiến độ từng dự án, xác định vướng mắc để đề xuất hướng xử lý. Với dự án chậm tiến độ, cơ quan chức năng cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và xây dựng giải pháp phù hợp.

Bên cạnh mặt bằng, hạ tầng đồng bộ cũng là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư. Các cụm công nghiệp phải bảo đảm giao thông, điện, nước, xử lý môi trường, phòng cháy chữa cháy và những hạ tầng thiết yếu theo yêu cầu của doanh nghiệp.

Nhiều phương tiện được huy động phục vụ thi công các dự án cụm công nghiệp tại Hải Phòng. (Ảnh minh họa: HPM)

Đáng chú ý, việc thu hút đầu tư được định hướng theo khả năng kết nối thay vì chỉ dựa vào giá đất hoặc vị trí. Các cụm công nghiệp cần gắn với khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển, trung tâm logistics và doanh nghiệp lớn trên địa bàn để hình thành liên kết trong sản xuất và cung ứng.

Trong giai đoạn 2026 – 2030, 59 cụm công nghiệp được quy hoạch, trong đó 45 cụm đã thành lập và triển khai đầu tư hạ tầng, tạo nguồn lực đất đai để Hải Phòng tiếp tục thu hút doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và các dự án có khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Hiệu quả của các cụm công nghiệp vì thế không chỉ nằm ở số lượng hay diện tích được đầu tư mà còn ở khả năng liên kết với khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển và logistics. Khi các thành tố này được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp có thể giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sự liên kết cũng tạo cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, qua đó nâng tỉ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị sản xuất tại địa phương.

Ngành Công Thương Hải Phòng xác định phát triển cụm công nghiệp thời gian tới phải đi cùng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Các cụm cần lựa chọn ngành nghề phù hợp, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chế tạo, công nghệ cao, logistics và những lĩnh vực sản xuất thân thiện với môi trường.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là mở rộng không gian công nghiệp mà còn nâng năng suất, hiệu quả và giá trị gia tăng. Đây là nền tảng để thành phố tiếp tục củng cố vai trò trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics lớn của cả nước, đồng thời tạo thêm dư địa cho tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026 – 2030.

Vũ Phượng (tổng hợp)