Rừng Cấm Thọ Linh tại Quảng Trị là khu rừng gỗ quý, được dân làng gìn giữ suốt 600 năm qua nhờ các hương ước truyền đời giữa vùng đất gió Lào.
- Công an TP.HCM tìm bị hại trong vụ hệ thống xe máy Tân Tiến đục số khung
- Tuyển Việt Nam bay cao nhờ vũ khí mới từ những pha không chiến
- Vận chuyển trái phép tiền tệ: Bắt giữ một bị cáo bỏ trốn tại Đà Nẵng
Lịch sử bảo vệ suốt sáu trăm năm
Nằm bên bờ sông Rào Nan tại xã Nam Ba Đồn, Rừng Cấm Thọ Linh rộng hơn 4 ha là một mảng xanh ngút ngàn giữa vùng đất bán sơn địa tại Quảng Trị. Khu rừng này tọa lạc trên đồi cao khoảng 70 mét, được coi là lá phổi xanh giúp điều hòa khí hậu trong môi trường gió Lào khắc nghiệt. Tại đây, hàng trăm gốc gỗ quý như lim, sến, gõ và dỗi với đường kính hơn một mét đã tạo nên những tầng tán xếp chồng vững chãi.
Dựa trên gia phả của các dòng họ lớn và bia đá đình làng, làng Thọ Linh được hình thành từ khoảng thế kỷ XV, giai đoạn cuối thời Trần đầu thời Lê. Vào thời điểm đó, vùng đất Ô Châu thường xuyên bị quấy nhiễu nên triều đình đã cử một vị tướng đến dẹp loạn và chiêu dân khai khẩn lập ấp. Rừng Cấm được hình thành và gìn giữ từ những ngày đầu lập làng như một phần không thể tách rời của lịch sử định cư của cộng đồng địa phương.
Trong thời kỳ chiến tranh, khu rừng này từng là nơi che chở cho bộ đội và là điểm ẩn náu chiến lược của lực lượng Hải quân khi tàu từ sông Gianh ngược dòng tiến vào. Các tàu trú ẩn hai bên sông được hệ thống cây rừng rậm rạp che chắn một cách kín đáo trước tầm mắt đối phương. Ven rừng còn được bố trí các trận địa pháo, tạo nên một thế trận phòng thủ vững chắc để bảo vệ vùng đất này suốt những năm tháng khốc liệt.
Di sản vô giá của cộng đồng địa phương
Việc bảo tồn rừng dựa trên các hương ước truyền miệng nghiêm ngặt, quy định mọi cư dân từ già đến trẻ đều có trách nhiệm bảo vệ hệ sinh thái chung. Trưởng làng Phan Xuân Hải cho biết người lớn luôn dạy bảo con cháu không được chặt phá hay xâm hại đến cây cối vì đó là tài sản của tổ tiên để lại,. Những ai vi phạm các quy tắc bảo vệ rừng đều phải đối mặt với các hình thức xử phạt nghiêm khắc theo quy định lâu đời của làng.
Sau năm 1975, dù nhiều khu vực xung quanh bị khai hoang để phát triển kinh tế, Rừng Cấm vẫn được dân làng đồng lòng giữ nguyên trạng. Trong thời kỳ hợp tác xã, làng chỉ cho phép khai thác một số lượng cây rất hạn chế để phục vụ cho các công trình phúc lợi chung của cộng đồng. Ý thức bảo vệ rừng đã ăn sâu vào nhận thức của từng cá nhân, khiến họ không bao giờ nghĩ đến việc chặt phá lấy gỗ ngay cả khi đời sống còn nhiều khó khăn.
Hiện nay, cộng đồng địa phương đang tích cực trồng thêm hàng xà cừ ven rừng để tạo ranh giới tự nhiên và chống xói mòn đất. Dù nhiều cây gỗ gõ trong rừng có giá trị kinh tế rất cao, lên tới hàng chục triệu đồng mỗi mét khối, dân làng khẳng định di sản này không thể quy đổi bằng tiền. Với họ, khu rừng là niềm tự hào văn hóa và là báu vật truyền đời mà không một giá trị vật chất nào có thể đánh đổi được.
Theo: VnExpress
