Nhiều người trẻ suy thận giai đoạn cuối do thói quen ăn uống, lạm dụng thuốc giảm đau hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, buộc phải lọc máu suốt đời.
- Bài thuốc Đông y chữa mất ngủ hiệu quả, an toàn cho người bệnh
- Khi con nói: “Mẹ ơi, con không muốn học nữa” — Câu trả lời của bạn có thể thay đổi cả cuộc đời con
- Người trẻ chi tiêu tiết kiệm để mua căn nhà đầu tiên
Người trẻ đối mặt suy thận giai đoạn cuối
Tuấn Anh, 19 tuổi, ở TP HCM, đang chuẩn bị vào đại học thì bị chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối. Cậu buộc phải gắn bó với bệnh viện và lọc máu ba lần mỗi tuần để duy trì sự sống.
Trước đó, Tuấn Anh thường xuyên đau đầu, choáng váng nhưng chần chừ không đi khám vì bận thi học kỳ. Khi nhập Bệnh viện Thống Nhất, kết quả cho thấy chức năng thận gần như mất hoàn toàn.
Bác sĩ xác định Tuấn Anh bị viêm cầu thận IgA. Nếu được phát hiện sớm, bệnh có thể điều trị ổn định, thậm chí hồi phục, song vì phát hiện muộn nên phải chạy thận cho đến khi có người hiến thận phù hợp.
Theo Bệnh viện Thống Nhất, Tuấn Anh chỉ là một trong hơn 10 triệu người Việt mắc bệnh thận mạn tính. Mỗi năm nước ta ghi nhận thêm khoảng 8.000 ca mới, hàng chục nghìn người phải lọc máu định kỳ. Tỷ lệ tử vong do bệnh này đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Đáng chú ý, số người từ 20–30 tuổi mắc bệnh đang tăng nhanh.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu, cho biết trước đây bệnh chủ yếu gặp ở người lớn tuổi do biến chứng tiểu đường, tăng huyết áp. Nay, ngày càng nhiều người từ 17 đến 45 tuổi mắc bệnh, trong đó viêm cầu thận IgA là nguyên nhân hàng đầu.
Căn bệnh này hình thành khi kháng thể IgA lắng đọng, gây viêm và tổn thương bộ lọc của thận, thường khởi phát sau viêm họng hoặc cảm cúm. Ở những người cơ địa nhạy cảm, hệ miễn dịch quay sang tấn công chính thận của mình. Trong hơn 300 bệnh nhân trẻ được sinh thiết tại Bệnh viện Thống Nhất, có tới 70% mắc bệnh này.
Điều nguy hiểm là bệnh diễn tiến âm thầm, không triệu chứng rõ rệt. Nhiều người chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn cuối, phải lọc máu hoặc ghép thận. Trong khi nếu được tầm soát sớm, họ hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh lâu dài.
Thói quen ăn uống và lạm dụng thuốc làm hại thận
Ngoài yếu tố bệnh lý tự miễn, lối sống và thói quen sinh hoạt là nguyên nhân phổ biến khiến người trẻ suy thận. Việc lạm dụng thuốc giảm đau nhóm NSAID như ibuprofen, diclofenac để trị đau đầu, đau bụng kinh mà không có chỉ định có thể gây tổn thương ống thận.
Một cô gái 22 tuổi đã phải lọc máu suốt đời sau khi uống 250 viên “giảm cân” không rõ nguồn gốc chỉ trong một tháng, dẫn đến suy gan, suy thận cấp không hồi phục.
Bên cạnh đó, béo phì, hút thuốc, ăn nhiều muối, lạm dụng thức ăn nhanh và nước ngọt khiến người trẻ dễ mắc rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, tiền đái tháo đường. “Nhiều trường hợp tăng huyết áp ở người trẻ thực chất là do bệnh thận”, bác sĩ Bách cảnh báo.
Các triệu chứng sớm của bệnh thận rất mơ hồ như mệt mỏi, phù nhẹ, huyết áp tăng nhẹ. Chương trình tầm soát của Bệnh viện Thống Nhất cho thấy khoảng 9,8% người trong độ tuổi lao động có bệnh thận tiềm ẩn mà không hề hay biết. Nếu không phát hiện sớm, bệnh tiến triển thành suy thận giai đoạn cuối, gây gánh nặng lớn cho người bệnh và xã hội.
Tầm soát sớm và thay đổi lối sống để bảo vệ thận
Các bác sĩ khuyến cáo không tự ý dùng thuốc, lá cây hay sản phẩm “làm đẹp”, “thải độc”, “giảm cân” khi chưa rõ thành phần. Khi có dấu hiệu như phù, tiểu đêm, đau đầu, tăng huyết áp, nên đi khám sớm để kiểm tra chức năng thận.
Người có người thân mắc suy thận hoặc viêm cầu thận IgA cần xét nghiệm đạm niệu, creatinin máu, siêu âm hệ tiết niệu định kỳ để phát hiện sớm bất thường.
Để phòng ngừa bệnh, nên uống nhiều nước, bắt đầu ngày mới bằng một cốc 300 ml nước để thanh lọc cơ thể. Ăn nhạt, hạn chế đồ chế biến sẵn, tăng cường vận động, tránh chất kích thích, không hút thuốc và hạn chế bia rượu.
Khám sức khỏe mỗi năm một lần giúp phát hiện sớm bệnh, tránh biến chứng nặng phải chạy thận suốt đời. Cần kiểm soát tốt các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường và tuân thủ điều trị theo chỉ định, không tự ý bỏ thuốc.
“Chỉ cần xét nghiệm nước tiểu mỗi năm, chi phí vài chục nghìn đồng, người trẻ đã có thể phát hiện sớm bệnh thận và tránh phải chạy thận suốt đời,” bác sĩ Bách nhấn mạnh.
Theo: Vness
