Căn cứ quân sự Mỹ tại Greenland giữ vai trò then chốt trong phòng thủ tên lửa, giám sát không gian và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc tại khu vực Bắc Cực.
- 3 bí mật trong tế bào giúp quý ông Brazil sống thọ kỷ lục
- Đàm phán 3 bên về Ukraine tại UAE
- Tai nạn cao tốc Malaysia: Đứng xử lý va chạm, 2 người tử vong
Từ tiền đồn Chiến tranh Lạnh đến căn cứ không gian
Theo VZ, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Greenland bắt đầu từ Thế chiến II. Năm 1941, Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ ký hiệp ước cho phép quân đội Mỹ đóng quân trên đảo nhằm ngăn chặn nguy cơ phát xít Đức xâm chiếm. Với vị trí nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, Greenland nhanh chóng trở thành điểm trung chuyển chiến lược cho các hoạt động quân sự.
Sau chiến tranh, Mỹ tiếp tục duy trì hiện diện và đến năm 1951 chính thức xây dựng căn cứ không quân Thule như một trạm cảnh báo sớm nhằm đối phó Liên Xô. Theo New York Times, căn cứ này được xây dựng bí mật với chi phí lớn, tận dụng quỹ đạo ngắn nhất qua Bắc Cực của tên lửa đạn đạo liên lục địa.
Trong thập niên 1950–1960, Thule từng lưu trữ vũ khí hạt nhân và là trung tâm của Dự án Iceworm, nhưng dự án bị hủy bỏ do khó khăn kỹ thuật và phản đối từ Đan Mạch. Năm 1968, vụ rơi máy bay B-52 mang bom hạt nhân gần Thule gây ô nhiễm phóng xạ và dẫn tới điều tra song phương Mỹ–Đan Mạch.
Mắt xích cảnh báo tên lửa ở Bắc Cực
Hiện nay, Pituffik là căn cứ quân sự duy nhất của Mỹ còn hoạt động tại Greenland, với khoảng 150–200 nhân sự Mỹ, Đan Mạch và Canada. Theo USA Today, Washington đang đầu tư hàng chục triệu USD để nâng cấp cơ sở hạ tầng, bao gồm mở rộng đường băng dài 3,2km và tăng cường năng lực hậu cần.
Trọng tâm kỹ thuật của căn cứ là Hệ thống Radar Cảnh báo Sớm Nâng cấp (UEWR/AN/FPS-132). Theo Topwar, radar mảng pha điện tử chủ động này có hai mặt ăng-ten bao phủ tổng cộng 240 độ, tầm theo dõi lên tới 4.800km, cho phép phát hiện sớm tên lửa đạn đạo phóng từ Nga hoặc từ tàu ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương.
Dữ liệu từ Phi đoàn Cảnh báo Không gian số 12 được chuyển trực tiếp tới NORAD và Trung tâm Cảnh báo Tên lửa Quốc gia Mỹ. Ngoài ra, Pituffik còn đảm nhiệm kiểm soát và điều khiển vệ tinh quân sự, duy trì liên lạc thời gian thực với các vệ tinh quỹ đạo địa cực nhờ lợi thế vĩ độ cao.
Tâm điểm cạnh tranh Mỹ – Nga – Trung
Trong bối cảnh xung đột Nga–Ukraine và Trung Quốc gia tăng hiện diện tại Bắc Cực, Pituffik giữ vai trò then chốt trong giám sát GIUK Gap (Greenland–Iceland–Anh), điểm nghẽn chiến lược nơi NATO theo dõi hoạt động hải quân Nga. Giới chuyên gia coi đây là “chốt chặn” quan trọng đối với tàu ngầm Nga tiến ra Đại Tây Dương.
Chuyên gia Rebecca Pincus từ Trung tâm Cực Wilson nhận định Pituffik là trụ cột an ninh của NATO. Trong khi đó, Nga xem căn cứ này là một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ nhằm vào Moscow. Kênh RT dẫn lời Đại sứ Nga tại Mỹ cho rằng việc nâng cấp Pituffik là mối đe dọa trực tiếp.
Những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc cần kiểm soát Greenland càng làm gia tăng tranh cãi. Các chuyên gia từ BBC, RAND và Đại học George Washington cho rằng Mỹ đã có quyền tiếp cận quân sự rộng rãi theo Hiệp ước 1951;
Theo: Báo Dân trí
