Vụ án lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ với 187 bị can đã hé lộ những góc khuất trong việc thao túng tâm lý người già và sự bất lực của người thân trước pháp luật.
- Thị trường ô tô Việt sắp bước vào giai đoạn bão hòa
- U19 Việt Nam tranh ngôi đầu bảng A với U19 Indonesia tối 7/6
- Hàng nghìn người đổ về biển Sầm Sơn giải nhiệt trong đợt nắng nóng diện rộng
Hợp đồng kỳ nghỉ: Những vụ lừa đảo đánh vào lòng tin người già
Ngành chức năng vừa bóc gỡ hàng loạt doanh nghiệp hoạt động bất chính dưới danh nghĩa cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp. Với 23 công ty liên quan, số tiền bị chiếm đoạt đã vượt con số 181 tỷ đồng, cho thấy tính chất tinh vi của đường dây này. Nhiều người cao tuổi đã rơi vào cảnh kiệt quệ cả về vật chất lẫn tinh thần sau khi đặt bút ký vào những bản hợp đồng bẫy.
Điển hình là nạn nhân bị “dẫn dắt” suốt 4 năm, khiến gia đình dù biết rõ sự việc nhưng vẫn không thể nào ngăn chặn được. Các nhân viên tư vấn đã lợi dụng nỗi cô đơn của người già để ép họ tham gia các hội thảo nghỉ dưỡng lộng lẫy. Tại đó, họ bị thúc ép ký kết liên tiếp nhiều hợp đồng có giá trị vượt quá khả năng tài chính của bản thân.
Nghiêm trọng hơn, đội ngũ bán hàng còn đưa nạn nhân đi vay tín chấp và tín dụng đen khi khoản tiền tiết kiệm dưỡng già đã hết. Một người 70 tuổi không lương hưu vẫn được duyệt vay, dẫn đến khoản nợ hàng trăm triệu đồng dồn lên vai con cháu. Những tin nhắn van xin đầy tuyệt vọng của nạn nhân chính là lời cảnh tỉnh cho sự thiếu vắng các cơ chế bảo vệ mềm hiện nay.
Cơ chế bảo vệ và bài học từ mô hình quốc tế
Pháp luật dân sự hiện tại đang thiếu đi các quy định đặc thù để bảo vệ người già còn minh mẫn khỏi các giao dịch rủi ro. Các điều kiện về mất hay hạn chế năng lực hành vi dân sự đều không tương thích với hoàn cảnh của các nạn nhân này. Quyền tự định đoạt tài sản là đáng quý, nhưng nó không nên trở thành cái bớ giúp kẻ xấu lợi dụng.
Các chuyên gia pháp lý đề xuất cần có sự đồng thuận của người thân đối với các giao dịch có giá trị lớn của người cao tuổi. Đồng thời, các quy trình cho vay tín dụng cần được thắt chặt hơn đối với nhóm khách hàng dễ bị tổn thương này. Sự bảo vệ cần được cụ thể hóa thành các bước kiểm soát thực chất thay vì chỉ là các nguyên tắc nêu trong luật.
Kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy việc cấm thu tiền trước và cho phép người dân suy nghĩ lại trong 14 ngày rất hiệu quả. Khoảng lùi này giúp khách hàng thoát khỏi sự thao túng tâm lý và bất cân xứng về thông tin từ bên bán. Trách nhiệm bảo vệ thế hệ người cao tuổi trước các “hợp đồng bẫy” cần được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh lừa đảo ngày càng tinh vi.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
