Việc chuẩn bị cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp là một phần không thể thiếu trong tâm thức người Việt mỗi dịp Tết đến xuân về.
- Mua bán hóa đơn khống: Triệt phá đường dây nghìn tỷ tại Việt Nam
- VinEnergo đầu tư dự án điện gió Hòn Trâu hơn 48.300 tỷ đồng
- Ông Trump ra mắt nền tảng giúp người Mỹ mua thuốc giá rẻ
Cúng ông Công ông Táo và biểu tượng cá chép về trời
Theo quan niệm dân gian, ngày 23 tháng Chạp hàng năm là thời điểm các vị thần cai quản bếp lửa về trời để báo cáo tình hình gia đình với Ngọc Hoàng. Năm nay, ngày lễ này rơi vào thứ Ba, tức ngày 10/02/2026 dương lịch. Điểm nhấn quan trọng nhất trong lễ vật chính là ba chú cá chép đỏ sống, được coi là “ngựa trời” đưa các Táo lên đường thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng.
Tại các vùng miền khác nhau, lễ vật có thể thay đổi như người miền Trung hoặc miền Nam có thể dùng ngựa giấy hoặc cá lóc nướng thay thế. Tuy nhiên, hình ảnh cá chép vẫn phổ biến nhất vì nó gắn liền với tích “cá chép hóa rồng”. Việc lựa chọn những con cá khỏe mạnh, bơi lội nhanh nhẹn trong chậu nước sạch thể hiện sự chu đáo và lòng thành của gia chủ đối với các vị thần linh.
Sau khi hoàn tất nghi lễ khấn nguyện, cá chép sẽ được mang đi phóng sinh ra các nguồn nước tự nhiên như ao, hồ, sông. Đây là một hành động vừa mang tính tâm linh, vừa mang ý nghĩa bảo vệ sinh thái. Xu hướng hiện nay cũng khuyến khích các gia đình hạn chế tối đa việc đốt vàng mã, thay vào đó là tập trung vào ý nghĩa tinh thần và sự chân thành trong việc giữ gìn truyền thống văn hóa.
Cúng ông Công ông Táo qua mâm cỗ truyền thống đủ đầy
Mâm cỗ mặn dâng lên ông Công ông Táo thường bao gồm các món ăn quen thuộc nhưng được chuẩn bị hết sức tỉ mỉ và sạch sẽ. Gà luộc ngậm hoa hồng là món ăn chủ đạo không thể thiếu, yêu cầu gà phải có lớp da vàng đẹp và bày biện trang trọng. Bên cạnh đó, đĩa xôi gấc với màu đỏ rực rỡ tượng trưng cho sự may mắn và niềm tin vào một năm mới nhiều vận đỏ cho các thành viên.
Các món ăn khác như bánh chưng xanh, giò lụa và chả quế mang lại hương vị Tết cổ truyền đặc trưng cho mâm cúng. Sự kết hợp giữa món xào thập cẩm và bát canh măng móng giò giúp mâm cỗ trở nên hài hòa, cân bằng dinh dưỡng. Mỗi món ăn đều được bày trí tinh tế trên các đĩa nhỏ, thể hiện sự chỉn chu và tôn kính của gia đình đối với các vị thần bếp đã giữ lửa ấm suốt một năm.
Bên cạnh mâm cỗ mặn, gia chủ cũng chuẩn bị thêm các lễ vật phụ nhưng rất quan trọng như lọ hoa tươi, đĩa trái cây ngũ quả và trà rượu. Các loại hoa được chọn thường là hoa cúc, hoa hồng hoặc hoa ly có màu sắc rực rỡ và hương thơm thanh khiết. Những gia đình bận rộn cũng có thể chuẩn bị mâm lễ đơn giản hơn với thịt luộc và hoa quả, miễn sao vẫn đảm bảo các quy tắc về sự sạch sẽ và lòng thành.
Những quy tắc cần nhớ khi thực hiện lễ cúng
Thời điểm vàng để thực hiện lễ cúng là vào buổi sáng ngày 23 tháng Chạp và phải kết thúc trước 12 giờ trưa. Người xưa tin rằng nếu cúng sau giờ này, cửa thiên đình sẽ đóng và các vị thần sẽ không kịp về chầu. Việc chuẩn bị lễ có thể linh hoạt bắt đầu từ tối ngày 21, tùy thuộc vào điều kiện thời gian của từng gia đình để đảm bảo sự thong thả và trang nghiêm nhất.
Khi phóng sinh cá chép, người dân cần lưu ý chọn những môi trường nước sạch, có dòng chảy để cá dễ dàng sinh tồn. Hành động thả cá cần được thực hiện nhẹ nhàng, tuyệt đối không đứng trên cầu cao ném cá hoặc vứt cả túi nilon xuống nước. Việc bảo vệ môi trường trong dịp lễ hội đang ngày càng được chú trọng để giữ cho các dòng sông luôn xanh sạch, phản ánh đạo đức và lối sống của người dân.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất không phải là mâm cao cỗ đầy hay những lễ vật xa xỉ, mà là không khí ấm cúng, sum vầy. Lễ cúng ông Táo là dịp để mọi người nhìn lại một năm đã qua, dọn dẹp bếp núc và chuẩn bị đón chào năm mới. Việc tránh cúng các loại thịt như chó, vịt hay trứng vịt lộn cũng là một nét kiêng kỵ cần lưu ý để buổi lễ được vẹn toàn và mang lại bình an.
Theo: Báo Sức khỏe & Đời sống
