Donald Trump chọn ngoại giao hay chiến thuật câu giờ với Iran?

Việc ông Trump gia hạn ngừng bắn nhưng giữ phong tỏa hàng hải đặt ra câu hỏi về ý đồ thực sự của Mỹ và khả năng đàm phán thành công của phía Iran.

Phân tích chiến thuật gây áp lực tối đa từ Washington

Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran của Tổng thống Donald Trump ngày 21-4 đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới phân tích quốc tế. Một số nhà quan sát cho rằng đây là một bước đi chiến thuật đầy tính toán nhằm khai thác những rạn nứt nội bộ đang diễn ra trong chính quyền Tehran. Thay vì một đòn tấn công trực diện, Washington đang chọn cách chờ đợi một đề xuất thống nhất từ đối phương để định hình bước đi tiếp theo.

Tuy nhiên, sự gia hạn này không đi kèm với việc nới lỏng các áp lực kinh tế và quân sự trên thực địa. Quân đội Mỹ vẫn nhận được chỉ thị duy trì trạng thái sẵn sàng tác chiến cao nhất và tiếp tục các biện pháp phong tỏa hàng hải nghiêm ngặt. Điều này đặt Tehran vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan: đàm phán dưới sức ép của vòng vây quân sự hoặc đối mặt với nguy cơ xung đột vũ trang bùng phát trở lại.

Theo giới phân tích, ông Trump dường như đang áp dụng công thức cũ là dùng sức mạnh quân sự để dọn đường cho các yêu sách chính trị. Việc duy trì phong tỏa được coi là “nút thắt” lớn nhất ngăn cản tiến trình hòa bình thực chất. Washington tuyên bố lệnh ngừng bắn sẽ kéo dài cho đến khi các cuộc thảo luận kết thúc, nhưng kết quả cuối cùng vẫn hoàn toàn nằm trong tay phía Mỹ.

Những kịch bản khó lường cho vòng đàm phán tại Islamabad

Vấn đề cốt lõi hiện nay là liệu Iran có thể đưa ra được một đề xuất thống nhất như yêu cầu từ phía Nhà Trắng hay không. Những báo cáo về sự rạn nứt trong chính phủ Iran gợi ý về một cuộc đấu tranh quyền lực nội bộ giữa các phe phái tại Tehran. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ quyết định việc Iran chọn con đường đối đầu hay thỏa hiệp để cứu vãn nền kinh tế đang bị phong tỏa.

Cố vấn Mahdi Mohammadi đã đưa ra một tuyên bố đầy tính răn đe khi kêu gọi Iran cần nắm thế chủ động thay vì chờ đợi các động thái từ Mỹ. Những lời lẽ này cho thấy một bộ phận lãnh đạo tại Tehran sẵn sàng cho các kịch bản quân sự nếu cảm thấy bị dồn vào đường cùng. Nguy cơ về một cuộc tấn công bất ngờ từ cả hai phía vẫn luôn hiện hữu, bất chấp sự tồn tại của lệnh ngừng bắn tạm thời.

Cuối cùng, tương lai của mối quan hệ Mỹ – Iran phụ thuộc vào việc liệu các nỗ lực của Pakistan có đủ sức nặng để làm dịu đi những cái đầu nóng. Trong khi các bên đang chuẩn bị cho cuộc gặp tại Islamabad, cộng đồng quốc tế vẫn phải quan sát từng chuyển động nhỏ nhất tại vùng Vịnh. Hòa bình hay xung đột, câu trả lời có lẽ sẽ sớm xuất hiện sau khi vòng đàm phán thứ hai chính thức bắt đầu.

Theo: Báo Dân trí