Bộ Công Thương: Những thách thức khi tinh gọn bộ máy và nhận nhiệm vụ

Việc Bộ Công Thương đề xuất giảm một vụ nhưng lại nhận thêm quản lý khoáng sản và khu công nghiệp đang thu hút sự quan tâm lớn của giới quan sát.

Xu hướng tinh gọn và giảm bớt vai trò chủ sở hữu vốn

Giới phân tích cho rằng, việc Bộ Công Thương đề xuất giảm từ 21 xuống còn 20 đơn vị trong dự thảo Nghị định mới công bố ngày 17/5 là một nỗ lực đáng ghi nhận trong việc tinh gọn bộ máy. Thay vì duy trì mô hình cũ, việc đổi tên Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp thành Vụ Kế hoạch – Tài chính cho thấy sự rút lui dần của Bộ khỏi vai trò quản lý trực tiếp vốn nhà nước. Theo dự thảo được thẩm định vào tháng 5/2026, các tập đoàn và tổng công ty sẽ không còn trực thuộc Bộ mà chuyển giao về SCIC.

Một số nhà quan sát nhận định, việc “trả” quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp về cho SCIC giúp Bộ Công Thương tập trung hơn vào chức năng quản lý nhà nước chuyên thuần túy. Trong quá khứ, việc vừa quản lý nhà nước vừa đại diện chủ sở hữu thường gây ra những lo ngại về tính khách quan và hiệu quả quản trị. Do đó, việc chuyển giao này không chỉ là sự thay đổi tên gọi mà còn là sự thay đổi về tư duy quản lý kinh tế trong thời đại mới.

Sự sắp xếp lại các đơn vị như Cục Thương mại điện tử hay việc thành lập Cục Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số cũng phản ánh xu thế bắt kịp cuộc cách mạng công nghệ. Việc tách mảng chuyển đổi số và tiết kiệm năng lượng để đưa về các đầu mối chuyên trách cho thấy Bộ đang nỗ lực định vị lại các ưu tiên phát triển.Tuy nhiên, việc thực thi các thay đổi này trên thực tế vẫn cần thời gian để kiểm chứng về tính hiệu quả và sự phối hợp giữa các đơn vị mới.

Bài toán tiếp nhận trọng trách mới từ các bộ ngành

Tòa nhà Bộ Công Thương tại thủ đô Hà Nội. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)

Câu hỏi lớn nhất hiện nay là làm thế nào Bộ Công Thương có thể vận hành hiệu quả mảng khoáng sản và khu công nghiệp sau khi tiếp nhận từ các bộ khác. Theo đề xuất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chuyển giao mảng tài nguyên khoáng sản, trong khi Bộ Tài chính chuyển giao mảng khu kinh tế và khu công nghiệp. Đây là những lĩnh vực có tính đặc thù cao và đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả kỹ thuật lẫn chính sách tài chính kinh tế.

Việc chuyển giao nguyên trạng bộ máy và biên chế từ các bộ liên quan được cho là phương án an toàn nhất để tránh gây xáo trộn. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng sự khác biệt về văn hóa quản lý giữa các bộ có thể là một rào cản trong giai đoạn đầu. Bộ Công Thương cần có những bước chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt nhân sự và quy trình để đảm bảo các doanh nghiệp trong khu công nghiệp không gặp khó khăn khi thay đổi cơ quan quản lý.

Cuối cùng, dù dự thảo đề xuất giữ lại 15 đơn vị truyền thống, nhưng áp lực đổi mới vẫn đè nặng lên các cơ quan như Cục Điều tiết điện lực hay Cục Xuất nhập khẩu. Việc hoàn thiện chức năng nhiệm vụ theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ là bước đi cần thiết để làm rõ biên giới trách nhiệm giữa các bộ. Tuy nhiên, sự thành công của đợt cải tổ này vẫn còn để ngỏ, phụ thuộc vào việc triển khai thực tế và khả năng thích ứng của đội ngũ cán bộ trước những trọng trách mới.

Theo: Báo Dân trí