Đại biểu Quốc hội cho rằng công tác hướng nghiệp cần bắt đầu từ bậc mầm non và tiểu học, thay vì chỉ tập trung ở THCS và THPT như hiện nay.
Hướng nghiệp cần triển khai sớm từ mầm non và tiểu học
Chiều 29/9, tại hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách góp ý các dự thảo luật liên quan đến giáo dục, bà Đàm Thị Mỹ Hương (Phó đoàn Khánh Hòa) nhấn mạnh việc phân luồng học sinh sau THCS và THPT là nhiệm vụ chiến lược nhằm cơ cấu nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, nhiều năm qua, công tác này chưa đạt mục tiêu khi tỷ lệ phân luồng còn thấp, cơ chế phối hợp giữa các cấp học và cơ sở đào tạo thiếu chặt chẽ, chưa có hệ thống đánh giá, tư vấn hướng nghiệp bài bản.
Theo bà Hương, sự gắn kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ sở dạy nghề còn lỏng lẻo, khiến học sinh thiếu trải nghiệm và thông tin để lựa chọn nghề nghiệp. Tâm lý xã hội vẫn nặng về đại học, chưa coi trọng giáo dục nghề nghiệp. Trong khi đó, công tác quản lý nhà nước còn thiếu sự phối hợp sâu sát, chưa có chính sách hỗ trợ cụ thể như học bổng, tín dụng ưu đãi hay hỗ trợ việc làm, khiến phụ huynh và học sinh chưa thực sự quan tâm.
Hướng nghiệp gắn với đặc thù vùng miền và nhóm học sinh
Đại biểu Đàm Thị Mỹ Hương cho rằng dự thảo luật đã bổ sung quy định về hướng nghiệp và phân luồng, nhưng nội dung còn chung chung. Bà kiến nghị cần quy định rõ việc triển khai hướng nghiệp dựa theo năng khiếu, sở trường và năng lực học sinh ngay từ bậc mầm non, tiểu học, thay vì chỉ dừng ở bậc THCS và THPT.
Ngoài ra, cần bổ sung quy định riêng cho việc định hướng nghề nghiệp với học sinh năng khiếu, học sinh ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng khó khăn. Vai trò giám sát của UBND các cấp cũng cần được nhấn mạnh nhằm bảo đảm phân luồng phù hợp với nhu cầu lao động của từng địa phương.
Đại biểu đề xuất Chính phủ bổ sung quy định về trách nhiệm của các tổ chức hướng nghiệp độc lập, tổ chức tư vấn để hỗ trợ học sinh và phụ huynh có thêm thông tin, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
Ứng dụng công nghệ số trong phân luồng và tư vấn
Theo bà Hương, các cơ sở giáo dục cần tích hợp công nghệ số trong quá trình phân luồng, xây dựng hệ thống đánh giá năng lực, tư vấn hướng nghiệp qua nền tảng số, đồng thời thiết lập cơ sở dữ liệu quốc gia về năng lực và sở thích học sinh. Cơ sở dữ liệu này cần liên thông giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, địa phương, cơ sở nghề nghiệp và doanh nghiệp, đi kèm với dự báo nhu cầu nhân lực để giáo viên, phụ huynh, học sinh và nhà tuyển dụng có thể tra cứu công khai.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Phó đoàn TP Huế) cũng đồng tình, cho rằng Luật Giáo dục sửa đổi bổ sung nhiều lựa chọn và tăng phân luồng sau THCS, THPT là phù hợp với xu thế quốc tế. Tuy nhiên, cụm từ “chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù” nếu không giải thích rõ sẽ dễ bị hiểu sai và lạm dụng. Bà Sửu kiến nghị bổ sung quy định hoặc giao Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành tiêu chí xác định loại chương trình này.
Theo dự thảo Nghị định phân luồng, học sinh sẽ được định hướng sau khi hoàn thành THCS và THPT thông qua tích hợp nội dung hướng nghiệp vào môn học, hoạt động tư vấn, trải nghiệm. Quá trình này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và doanh nghiệp. Các biện pháp phân luồng gồm xây dựng môn học lựa chọn, chuyên đề hướng nghiệp, tổ chức khảo sát năng lực, sở trường và nguyện vọng để làm cơ sở định hướng nghề nghiệp hiệu quả.
Theo: VnExpress
