Nhiệt độ biển cao, dải hội tụ nhiệt đới hoạt động mạnh và biến đổi khí hậu toàn cầu là nguyên nhân chính khiến bão dồn dập vào Biển Đông năm 2025.
- Cạnh tranh không lành mạnh, SJC và Doji bị xử phạt
- Hoa hậu Thùy Tiên và “vở kịch” trong thương vụ kẹo Kera
- Phát hiện 4 quả bom “khủng” nặng hàng trăm kg tại Quảng Trị
Biển Đông ghi nhận số bão cao bất thường
Từ đầu năm đến nay, Biển Đông đã có 9 cơn bão, 4 áp thấp nhiệt đới và sắp thêm bão Bualoi. Con số này cao hơn trung bình nhiều năm tới 5 cơn. Trong 5 năm gần nhất (2021-2024), số bão tính đến cuối tháng 9 thường dao động 4-6, cao nhất cũng chỉ 6. Riêng tháng 9/2025 đã ghi nhận 4 cơn bão (Ragasa, Mitag, Tapah, sắp tới là Bualoi) cùng một áp thấp nhiệt đới, nhiều hơn trung bình hai cơn.
Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, cho rằng nguyên nhân trực tiếp là dải hội tụ nhiệt đới đang hoạt động mạnh, ổn định gần xích đạo. Đây là khu vực thuận lợi để hình thành các nhiễu động khí quyển, mầm mống phát triển thành áp thấp nhiệt đới và bão. Bão Ragasa và Bualoi gần đây đều hình thành từ cơ chế này.
Điều kiện nhiệt lực, động lực thuận lợi
Theo ông Khiêm, hai yếu tố chính tạo bão là nhiệt lực và động lực. Về nhiệt lực, nhiệt độ mặt biển 26-27 độ C là đủ để hình thành bão. Hiện nay, nhiệt độ bề mặt biển ở Tây Bắc Thái Bình Dương và phía đông Philippines đã đạt 28-29 độ C.
Ngoài ra, tháng 9 là giai đoạn giao mùa từ hè sang thu, khi gió mùa tây nam hoạt động mạnh, kết hợp với nhiễu động gió đông từ áp cao cận nhiệt đới. Sự tương tác này tạo ra các xoáy thuận quy mô vừa, khiến nhiễu động nhỏ dễ phát triển thành áp thấp và bão.
Tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu, bổ sung rằng trạng thái ENSO hiện trung tính, khả năng La Nina xuất hiện cuối năm. Do đó, số lượng bão trên Biển Đông dự báo ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn trung bình nhiều năm (12-13 cơn, trong đó 6-7 cơn ảnh hưởng trực tiếp Việt Nam).
Ông Kiên nhấn mạnh biến đổi khí hậu toàn cầu là yếu tố dài hạn quan trọng. Nhiệt độ mặt biển tăng và hơi ẩm trong khí quyển nhiều hơn cung cấp thêm năng lượng, làm gia tăng tần suất bão mạnh, siêu bão trong vài thập kỷ gần đây – xu thế được dự báo tiếp tục.
Miền Trung đối diện cao điểm mưa bão
Trong ba tháng cuối năm, Biển Đông dự báo có thêm 4-5 xoáy thuận nhiệt đới, trong đó 2-3 cơn ảnh hưởng trực tiếp Việt Nam, tập trung nhiều ở Trung Bộ. Nguy cơ lớn nhất là mưa rất to, lũ quét, sạt lở đất ở Trung Bộ – Tây Nguyên; nước dâng, sóng lớn và triều cường khi bão mạnh ảnh hưởng trực tiếp. Mưa bão dồn dập còn có thể gây ngập chồng ngập, đe dọa an toàn đê kè và hồ chứa.
Ông Mai Văn Khiêm cảnh báo tháng 9 mới là giai đoạn đầu mùa mưa bão miền Trung. Thông thường, cao điểm là từ tháng 9 đến 11, thậm chí kéo dài sang đầu tháng 12. Với nền nhiệt mặt biển cao bất thường, khả năng xuất hiện bão mạnh trong tháng 10 và 11 là hoàn toàn có thể. Thực tế, nhiều cơn bão mạnh trong lịch sử từng hình thành ở phía đông Philippines rồi đổ bộ miền Trung Việt Nam giai đoạn này.
Các chuyên gia khuyến nghị chính quyền và người dân cần theo dõi chặt chẽ dự báo bão được cập nhật 6-12 giờ/lần; gia cố nhà cửa, neo đậu tàu thuyền, cắt tỉa cây xanh, kiểm tra hồ chứa. Chính quyền địa phương cần chuẩn bị phương án sơ tán, lương thực, nước sạch, điện dự phòng. Ngành giao thông, nông nghiệp, điện lực chủ động ứng phó, thu hoạch sớm nông sản, hạ mực nước hồ chứa và bố trí lực lượng xử lý sự cố hạ tầng khi cần.
Theo: VnExpress
